Οι σπίλοι (κοινώς γνωστοί ως ελιές) αποτελούν την κλινική εκδήλωση καλοήθους πολλαπλασιασμού κυττάρων που βρίσκονται φυσιολογικά στο δέρμα. Οι σπίλοι υπάρχουν σε όλους τους ανθρώπους. Κάποιοι σπίλοι παρουσιάζονται από τη γέννηση (συγγενείς σπίλοι), ενώ κάποιοι άλλοι αναπτύσσονται τις πρώτες δεκαετίες της ζωής (επίκτητοι σπίλοι).

Οι σπίλοι μπορούν να εμφανισθούν οπουδήποτε στο ανθρώπινο σώμα, ωστόσο είναι πιο συχνοί στα μέρη του σώματος που είναι εκτεθειμένα στην ηλιακή ακτινοβολία. Ο αριθμός και το είδος των σπίλων εξαρτάται από γενετικούς παράγοντες (κληρονομικότητα), ενώ η έκθεση στον ήλιο μπορεί να επηρεάσει την εμφάνισή τους.

Οι σπίλοι είναι εξαιρετικά συνήθεις, και όλα τα άτομα έχουν τέτοια στίγματα στο δέρμα τους, σε μερικές δε περιπτώσεις και σε μεγάλο αριθμό. Οι ασθενείς καταφεύγουν στο γιατρό για τους σπίλους τόσο για κοσμητικούς λόγους, όσο και για ιατρικούς, γιατί ανησυχούν για τη φύση τους. Ο Δερματολόγος είναι ο πλέον αρμόδιος να αποφανθεί αν ένας σπίλος είναι καλοήθης ή ύποπτος. Ο Δερματολόγος θα κρίνει αν ο σπίλος χρειάζεται απλά μια παρακολούθηση ή αν πρέπει να αφαιρεθεί και ποιος θα πρέπει να είναι ο τρόπος αφαίρεσης ενός σπίλου, δηλαδή χειρουργική εκτομή, laser ή shave excision.

Ποιοι είναι υποπτοι

Ο λόγος που έχουν τόσο μεγάλη σημασία οι σπίλοι είναι το γεγονός ότι ενίοτε αποτελούν το υπόστρωμα πάνω όπου αναπτύσσεται κακόηθες μελάνωμα, ο πλέον επιθετικός κακοήθης όγκος του δέρματος. Τα μελανινοκύτταρα των σπίλων μετατρέπονται σε καρκινικά κυρίως λόγω της επίδρασης της ηλιακής ακτινοβολίας.

Για να αξιολογήσουμε το βαθμό επικινδυνότητας ενός σπίλου λαμβάνουμε υπόψη μας τα εξής:

  • Α (Asymmetry- ασυμμετρία): σπίλοι που το μισό της βλάβης είναι διαφορετικό από το άλλο μισό είναι δυνητικά πιο επικίνδυνοι να εμφανίσουν κακοήθη εξαλλαγή.
  • Β (Borders- όρια): σπίλοι που τα όρια της βλάβης δεν είναι ομοιόμορφα αλλά ακανόνιστα, δαντελωτά ή οδοντωτά χρήζουν περαιτέρω προσοχής.
  • C (Color- χρώμα): σπίλοι οι οποίοι δεν έχουν ομοιογενή κατανομή χρώματος, αλλά συνυπάρχουν διάφορα χρώματα όπως κόκκινο, ροζ, καστανό, μπλε και μαύρο χρειάζονται μια συστηματική παρακολούθηση.
  • D (Diameter- διάμετρος): σπίλοι των οποίων η διάμετρος ξεπερνά τα 6mm είναι περισσότερο πιθανό να υποστούν κακοήθη εξαλλαγή.
  • E (Elevation/Evolution- ανύψωση/εξέλιξη): εάν ένας σπίλος παρουσιάσει μια οποιαδήποτε αλλαγή από την αρχική του μορφολογία, εάν ο σπίλος μεγαλώνει, εάν ο σπίλος εμφανίζει κνησμό, πόνο ή οίδημα, εάν η βλάβη είναι παράξενη στην αφή ή παρουσιάζει αλλαγή στο χρώμα της (αποχρωματισμό ή υπέρχρωση), εάν ο σπίλος αιμορραγεί ή αν παρουσιάζει αλλαγή αισθητικότητας, κρίνεται επιτακτική και άμεση η επίσκεψη σε δερματολόγο.

 

Διάγνωση

Σπίλοι - Δερματοσκόπηση

Η ιδιαίτερης σημασίας πρώιμη διάγνωση του μελανώματος διευκολύνεται σημαντικά με τη βοήθεια της δερματοσκόπησης των σπίλων. Πρόκειται για την εξέταση εκλογής των σπίλων για την πρώιμη ανίχνευση του δερματικού μελανώματος. Η δερματοσκόπηση των σπίλων είναι μία διαγνωστική μη επεμβατική απεικονιστική τεχνική που γίνεται με την βοήθεια ενός ειδικού εργαλείου, του δερματοσκοπίου. Το εφαρμόζουμε επάνω στους σπίλους χρησιμοποιώντας κάποια ειδικά έλαια ή γέλη ή νερό και διακρίνουμε μορφολογικά χαρακτηριστικά της δομής και του χρώματος των αλλοιώσεων που δεν

είναι ορατά διά γυμνού οφθαλμού, μεγεθύνοντας τόσο όσο είναι δυνατόν για την ανίχνευση κάποιας κακοήθειας. Σπίλοι – Χαρτογράφηση

Άλλη μια μέθοδος εξέτασης των σπίλων είναι η χαρτογράφηση. Η χαρτογράφηση πλεονεκτεί ως προς την δερματοσκόπηση, καθώς μας επιτρέπει να αξιολογήσουμε την εξέλιξη των σπίλων και των μελαγχρωματικών αλλοιώσεων σε βάθος χρόνου. Η χαρτογράφηση των σπίλων αποτελεί την πιο αξιόπιστη μέθοδο για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του δέρματος. Πρόκειται για καταγραφή των σπίλων του σώματος με τη χρήση ψηφιακής φωτογράφησης, ανάλυσης και αποθήκευσης των δερματοσκοπικών εικόνων σε ηλεκτρονικό υπολογιστή με την βοήθεια ειδικού λογισμικού και σύγκριση με τις παλαιότερες εικόνες σε επόμενο έλεγχο. Η χαρτογράφηση των σπίλων πρέπει να γίνεται μία φορά ετησίως, εκτός αν θεωρηθεί αναγκαία ή επανεξέταση κάποιου σπίλου πιο σύντομα.

Σπίλοι - Βιοψία

Τέλος, κάθε ύποπτος για κακοήθεια σπίλος που εξαιρείται πρέπει να αποστέλλεται για βιοψία προκειμένου να εκτιμηθεί η ιστολογική του εικόνα με ακρίβεια και να διαπιστωθεί αν υπάρχουν άτυπα κύτταρα και αν αυτός έχει εξαιρεθεί επί υγειών ορίων.

Άτομα που χρειάζονται συχνό έλεγχο

Άτομα υψηλού κινδύνου να αναπτύξουν κακόηθες μελάνωμα θα πρέπει να προβαίνουν συστηματικά σε έλεγχο των σπίλων τους. Τέτοια άτομα θεωρούνται:

Άτομα που έχουν πολυάριθμους σπίλους (περισσότερους από 50) Άτομα με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του δέρματος ή μελανώματος Άτομα με ατομικό ιστορικό καρκίνου του δέρματος ή μελανώματος Άτομα με ανοιχτό φωτότυπο επιδερμίδας (φωτότυπος 1 και φωτότυπος 2) και επομένως πολλούς σπίλους Άτομα με ιστορικό ηλιακών εγκαυμάτων, ιδιαίτερα στην παιδική ή την εφηβική ηλικία Άτομα που εμφανίζουν γιγαντιαίο συγγενή μελανοκυτταρικό σπίλο Άτομα που έχουν το σύνδρομο δυσπλαστικών σπίλων. Με τον όρο αυτό αναφέρεται σύνδρομο το οποίο χαρακτηρίζεται από την παρουσία μεγάλου αριθμού άτυπων σπίλων στο σώμα. Άτυποι σπίλοι θεωρούνται οι σπίλοι που είναι μεγαλύτερου μεγέθους σε σχέση με τους κοινούς σπίλους, εμφανίζουν ανομοιομορφία στο χρώμα και έχουν ανώμαλα όρια. Οι δυσπλαστικοί σπίλοι εμφανίζονται κατά την παιδική ηλικία και τα χαρακτηριστικά τους αλλάζουν κατά την εφηβεία. Οι δυσπλαστικοί σπίλοι εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο εξαλλαγής κατά 6% σε σχέση με τους κοινούς σπίλους. Το ποσοστό αυτό αυξάνει στο 15% εάν συνυπάρχει θετικό οικογενειακό ιστορικό. Κρίνεται, λοιπόν, επιτακτική η ανάγκη παρακολούθησης των δυσπλαστικών σπίλων ανά τακτά χρονικά διαστήματα από τον δερματολόγο.

Θεραπεία

Ένας σπίλος μπορεί να αφαιρεθεί επειδή θεωρείται ύποπτος για εξαλλαγή, επειδή είναι σε σημείο που τραυματίζεται συχνά και δημιουργεί προβλήματα στην καθημερινότητα, είτε επειδή δημιουργεί αισθητικό πρόβλημα στον ασθενή.

Υπάρχουν οι εξής τρόποι αφαίρεσης των σπίλων:

Αφαίρεση των σπίλων με laser

Δεν είναι όλοι οι σπίλοι κατάλληλοι για αφαίρεση με laser. Ένας σπίλος μπορεί να αφαιρεθεί με αυτόν τον τρόπο μόνο εφόσον είναι απόλυτα βέβαιο ότι πρόκειται για καλοήθη βλάβη (σπίλοι χωρίς κίνδυνο εξαλλαγής, θηλώματα, πανάδες, σμηγματορροϊκές μυρμηκιές κ.λπ.). Σε αυτή την περίπτωση η αφαίρεση με laser πλεονεκτεί καθώς η βλάβη

μπορεί να αφαιρεθεί χωρίς να δημιουργηθεί ουλή. Ωστόσο, εάν υπάρχει η παραμικρή υποψία για κακοήθεια, ο σπίλος θα πρέπει να αφαιρείται χειρουργικά με ατρακτοειδή εκτομή εξ’ ολοκλήρου επί υγιών ορίων και να αποστέλλεται για βιοψία. Η αφαίρεση σπίλων με laser είναι μεν πιο επιφανειακή, αλλά συνήθως δεν καταλείπει σημάδι.

Κατά εφαπτομένη αφαίρεση των σπίλων (Shave-excision)

Η κατά εφαπτομένη αφαίρεση σπίλων είναι ένας απλός και γρήγορος τρόπος αφαίρεσης σπίλου, όπου κατόπιν τοπικής αναισθησίας με διάλυμα ξυλοκαΐνης τέμνεται με λεπίδα το προεξέχον τμήμα του σπίλου. Αιμόσταση και συμπληρωματική αφαίρεση τυχόν υπολειμματικού τμήματος μπορεί να επιτευχθεί με laser CO2 ή με διαθερμία.

Χειρουργική αφαίρεση των σπίλων

Όταν οι σπίλοι είναι επίπεδοι ή όταν υπάρχει η υποψία κακοήθειας συστήνεται η προληπτική χειρουργική εκτομή των σπίλων καθώς και των ορίων περιμετρικά αυτής από πλαστικό χειρουργό ώστε το τεμάχιο να αποσταλεί για βιοψία.

Ο ενδεδειγμένος τρόπος αφαίρεσης του εκάστοτε σπίλου θα πρέπει να αποφασιστεί κατόπιν συζητήσεως με τον Δερματολόγο. Το σημάδι που θα μείνει μετά την αφαίρεση του σπίλου εξαρτάται από το μέγεθός του, τον τρόπο αφαίρεσης του και από την επουλωτική ικανότητα του οργανισμού.

MenClinic
Εξειδικευμένη κλινική, με ιατρικό εξοπλίσμο τελευταίας τεχνολογίας, που καλύπτει τις ανάγκες του συγχρόνου άντρα.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

  • Λ. Μεσογείων 170, 1ος Όροφος, Χολαργός
  • 210 6533 586

ΩΡΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

  • Δευτέρα 10:00 - 21:00
  • Τρίτη 10:00 - 21:00
  • Τετάρτη 10:00 - 21:00
  • Πέμπτη 10:00 - 21:00
  • Παρασκευή 10:00 - 21:00
  • Σάββατο Κλειστά
  • Κυριακή Κλειστά