Καρκίνος Όρχεων – Συμπτώματα, Διάγνωση και Αντιμετώπιση
Ο καρκίνος των όρχεων είναι ένας σχετικά σπάνιος καρκίνος, ο οποίος εμφανίζεται κυρίως σε νέους και μεσήλικες άνδρες. Σε αντίθεση με τους περισσότερους καρκίνους, είναι συχνότερος σε άνδρες νεαρής ηλικίας και αποτελεί μία από τις πλέον θεραπεύσιμες μορφές καρκίνου, ιδιαίτερα όταν διαγνωστεί σε αρχικό στάδιο.
Το συχνότερο πρώτο σημάδι είναι η εμφάνιση μιας ανώδυνης σκληρίας, διόγκωσης ή μάζας στον έναν όρχι. Επειδή συνήθως δεν προκαλεί έντονο πόνο, αρκετοί άνδρες καθυστερούν να επισκεφθούν τον Ουρολόγο.
Κάθε νέα αλλαγή στο μέγεθος, στο σχήμα ή στη σύσταση ενός όρχεως χρειάζεται άμεση ουρολογική εξέταση. Η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα πλήρους ίασης και μπορεί να περιορίσει την ανάγκη για πιο σύνθετες θεραπείες.
Τι είναι ο καρκίνος των όρχεων;
Οι όρχεις βρίσκονται μέσα στο όσχεο και είναι υπεύθυνοι για:
- την παραγωγή σπερματοζωαρίων
- την παραγωγή τεστοστερόνης
Ο καρκίνος των όρχεων αναπτύσσεται όταν ορισμένα κύτταρα ενός όρχεως αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα και σχηματίζουν έναν κακοήθη όγκο.
Η μεγάλη πλειονότητα των περιστατικών ξεκινά από τα γεννητικά κύτταρα, δηλαδή τα κύτταρα από τα οποία παράγονται τα σπερματοζωάρια.
Οι όγκοι των γεννητικών κυττάρων διακρίνονται κυρίως σε:
- σεμινώματα
- μη σεμινωματώδεις όγκους
- μικτούς όγκους, οι οποίοι περιλαμβάνουν περισσότερους από έναν ιστολογικούς τύπους
Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, επειδή οι διαφορετικοί τύποι μπορεί να έχουν διαφορετική συμπεριφορά και να χρειάζονται διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση.
Σε ποιες ηλικίες εμφανίζεται συχνότερα;
Ο καρκίνος των όρχεων μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά είναι συχνότερος σε εφήβους, νέους και νεαρούς ενήλικες.
Πολλά περιστατικά διαγιγνώσκονται μεταξύ της εφηβείας και της ηλικίας των 40–45 ετών. Για τον λόγο αυτό, ακόμη και ένας πολύ νέος άνδρας δεν πρέπει να αγνοήσει μία σκληρία ή μία ασυνήθιστη αλλαγή στον όρχι θεωρώντας ότι είναι «πολύ μικρός για να έχει κάτι σοβαρό».
Πόσο θεραπεύσιμος είναι;
Ο καρκίνος των όρχεων είναι ένας από τους καρκίνους με τα υψηλότερα ποσοστά ίασης.
Στα αρχικά στάδια, τα ποσοστά θεραπείας προσεγγίζουν το 100%, ενώ ακόμη και όταν η νόσος έχει εξαπλωθεί σε άλλα σημεία του σώματος, πολλοί ασθενείς μπορούν να θεραπευτούν με τον κατάλληλο συνδυασμό χειρουργικής επέμβασης και συστηματικής θεραπείας.
Η πρόγνωση εξαρτάται από:
- τον ιστολογικό τύπο του όγκου
- το στάδιο της νόσου
- τα επίπεδα των καρκινικών δεικτών
- τα σημεία στα οποία έχει εξαπλωθεί
- την ανταπόκριση στη θεραπεία
Το σημαντικότερο είναι να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος από την πρώτη εμφάνιση ενός ύποπτου συμπτώματος.
Ποια είναι τα αίτια του καρκίνου των όρχεων;
Η ακριβής αιτία για την οποία αναπτύσσεται ο καρκίνος των όρχεων δεν είναι πλήρως γνωστή.
Ο καρκίνος δημιουργείται όταν συμβαίνουν αλλοιώσεις στο γενετικό υλικό ορισμένων κυττάρων του όρχεως, με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται χωρίς φυσιολογικό έλεγχο.
Δεν προκαλείται συνήθως από κάποια συγκεκριμένη καθημερινή συνήθεια του ασθενούς και δεν πρέπει να θεωρείται αποτέλεσμα κάποιου προσωπικού «λάθους».
Έχουν, ωστόσο, αναγνωριστεί ορισμένοι παράγοντες που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου;
Κρυψορχία
Η κρυψορχία είναι η κατάσταση κατά την οποία ο ένας ή και οι δύο όρχεις δεν έχουν κατέβει φυσιολογικά στο όσχεο κατά τη γέννηση. Οι άνδρες με ιστορικό κρυψορχίας έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο των όρχεων, ακόμη και όταν έχει πραγματοποιηθεί χειρουργική αποκατάσταση.
Η έγκαιρη χειρουργική τοποθέτηση του όρχεως στο όσχεο διευκολύνει τη μελλοντική εξέταση και μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο, χωρίς όμως να τον εξαλείφει πλήρως.
Οικογενειακό ιστορικό
Ο κίνδυνος είναι αυξημένος όταν ένας στενός συγγενής, όπως ο πατέρας ή ο αδελφός, έχει εμφανίσει καρκίνο των όρχεων.
Προηγούμενος καρκίνος στον άλλο όρχι
Ένας άνδρας που έχει ήδη εμφανίσει καρκίνο στον έναν όρχι έχει αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσει νέο όγκο και στον άλλο, αν και αυτό δεν συμβαίνει στους περισσότερους ασθενείς.
Διαταραχές ανάπτυξης των όρχεων
Ορισμένες καταστάσεις που επηρεάζουν τη φυσιολογική ανάπτυξη ή λειτουργία των όρχεων μπορεί να σχετίζονται με μεγαλύτερο κίνδυνο.
Ηλικία
Η νόσος εμφανίζεται κυρίως σε νεαρούς και μεσήλικες άνδρες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορεί να διαγνωστεί σε μεγαλύτερη ηλικία.
Η ύπαρξη ενός παράγοντα κινδύνου δεν σημαίνει ότι ένας άνδρας θα εμφανίσει οπωσδήποτε καρκίνο. Παράλληλα, πολλοί ασθενείς που διαγιγνώσκονται δεν έχουν κανέναν γνωστό προδιαθεσικό παράγοντα.
Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου των όρχεων;
Το συχνότερο σύμπτωμα είναι μία ανώδυνη μάζα ή σκληρία στον έναν όρχι.
Ο ασθενής μπορεί να παρατηρήσει:
- ένα μικρό σκληρό ογκίδιο
- αύξηση του μεγέθους του ενός όρχεως
- αλλαγή στη σύσταση ή στο σχήμα του όρχεως
- αίσθημα βάρους στο όσχεο
- διόγκωση ή πρήξιμο του οσχέου
- ξαφνική συγκέντρωση υγρού γύρω από τον όρχι
- ήπιο, βύθιο πόνο στη βουβωνική χώρα ή χαμηλά στην κοιλιά
- ενόχληση στον όρχι ή στο όσχεο
Ο πόνος δεν αποτελεί πάντα βασικό σύμπτωμα. Σε μικρό ποσοστό ασθενών μπορεί να εμφανιστεί οξύς πόνος, όμως η απουσία πόνου δεν πρέπει να καθησυχάζει όταν υπάρχει ψηλαφητή σκληρία.
Μπορεί να προκαλέσει πόνο;
Ναι, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις η ύποπτη μάζα είναι ανώδυνη.
Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν:
- αίσθημα πίεσης
- βάρος
- ήπιο συνεχή πόνο
- ξαφνικό οξύ πόνο
- πόνο χαμηλά στην κοιλιά ή στη βουβωνική χώρα
Ο ξαφνικός έντονος πόνος στον όρχι μπορεί επίσης να οφείλεται σε άλλες επείγουσες καταστάσεις, όπως η συστροφή όρχεως. Επομένως, δεν πρέπει να γίνεται αυτοδιάγνωση με βάση μόνο τον χαρακτήρα του πόνου.
Κάθε ξαφνικός ή έντονος πόνος στο όσχεο απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Συμπτώματα προχωρημένης νόσου
Όταν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί πέρα από τον όρχι, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα που σχετίζονται με το σημείο της μετάστασης.
Πιθανά συμπτώματα είναι:
- επίμονος πόνος στην πλάτη ή στην κοιλιά
- διόγκωση λεμφαδένων
- βήχας
- δυσκολία στην αναπνοή
- πόνος στο στήθος
- ανεξήγητη κόπωση
- απώλεια βάρους
- ευαισθησία ή διόγκωση των μαστών σε ορισμένες περιπτώσεις
Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει καρκίνος των όρχεων, αλλά χρειάζονται διερεύνηση όταν συνοδεύονται από αλλαγή στον όρχι.
Κάθε εξόγκωμα στον όρχι είναι καρκίνος;
Όχι. Πολλές διογκώσεις και αλλοιώσεις στο όσχεο είναι καλοήθεις.
Μπορεί να οφείλονται σε:
- κύστη της επιδιδυμίδας
- υδροκήλη
- κιρσοκήλη
- φλεγμονή του όρχεως ή της επιδιδυμίδας
- τραυματισμό
- αιμάτωμα
- συστροφή όρχεως
- βουβωνοκήλη
Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να διαχωριστεί με ασφάλεια μία καλοήθης από μία κακοήθη αλλοίωση μόνο με την ψηλάφηση στο σπίτι.
Μία σκληρή μάζα που φαίνεται να βρίσκεται μέσα στον ίδιο τον όρχι θεωρείται ύποπτη μέχρι να εξεταστεί από Ουρολόγο και να πραγματοποιηθεί υπερηχογράφημα.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε τον Ουρολόγο;
Χρειάζεται σύντομη ουρολογική αξιολόγηση όταν παρατηρήσετε:
- σκληρό ογκίδιο στον όρχι
- διόγκωση του ενός όρχεως
- αλλαγή στο σχήμα ή στη σύστασή του
- αίσθημα βάρους στο όσχεο
- επίμονο πόνο ή ενόχληση
- ξαφνική εμφάνιση υγρού γύρω από τον όρχι
- διαφορά μεταξύ των όρχεων που δεν υπήρχε προηγουμένως
Η φυσιολογική μικρή διαφορά στο μέγεθος ή στο ύψος των δύο όρχεων είναι συχνή. Αυτό που χρειάζεται διερεύνηση είναι μία νέα ή προοδευτική αλλαγή.
Η εξέταση δεν πρέπει να αναβάλλεται από αμηχανία ή φόβο. Ακόμη και όταν η αλλοίωση αποδειχθεί καλοήθης, η έγκαιρη αξιολόγηση προσφέρει ασφάλεια και αποτρέπει περιττή ανησυχία.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση αρχίζει με τη λήψη του ιστορικού και την κλινική εξέταση.
Ο Ουρολόγος εξετάζει:
- το μέγεθος και τη σύσταση των όρχεων
- την παρουσία σκληρίας
- το σημείο στο οποίο βρίσκεται η αλλοίωση
- την επιδιδυμίδα και τον σπερματικό τόνο
- τη βουβωνική χώρα
- την κοιλιά και τους λεμφαδένες, όταν κρίνεται απαραίτητο
Στη συνέχεια πραγματοποιείται απεικονιστικός και εργαστηριακός έλεγχος.
Υπερηχογράφημα οσχέου
Το υπερηχογράφημα οσχέου αποτελεί τη βασική απεικονιστική εξέταση όταν υπάρχει ύποπτη αλλοίωση στον όρχι.
Είναι:
- ανώδυνο
- γρήγορο
- χωρίς ακτινοβολία
- ιδιαίτερα χρήσιμο για τη διάκριση μιας ενδοορχικής μάζας από μία αλλοίωση που βρίσκεται έξω από τον όρχι
Με το υπερηχογράφημα μπορεί να διαπιστωθεί εάν η σκληρία αντιστοιχεί σε συμπαγή ύποπτη μάζα, κύστη με υγρό, φλεγμονή, υδροκήλη ή άλλη καλοήθη κατάσταση.
Ένα ύποπτο υπερηχογραφικό εύρημα χρειάζεται άμεση ουρολογική αντιμετώπιση.
Καρκινικοί δείκτες στο αίμα
Πριν από τη χειρουργική επέμβαση πραγματοποιούνται συνήθως εξετάσεις αίματος για συγκεκριμένους καρκινικούς δείκτες.
Οι βασικοί δείκτες είναι:
- AFP – α-εμβρυϊκή πρωτεΐνη
- β-hCG – β-χοριακή γοναδοτροπίνη
- LDH – γαλακτική αφυδρογονάση
Οι τιμές τους μπορεί να βοηθήσουν στη διάγνωση, στην εκτίμηση του τύπου του όγκου, στη σταδιοποίηση, στην αξιολόγηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία και στην παρακολούθηση για πιθανή υποτροπή.
Οι δείκτες δεν είναι αυξημένοι σε όλους τους ασθενείς. Επομένως, φυσιολογικές τιμές δεν αποκλείουν από μόνες τους τον καρκίνο των όρχεων.
Χρειάζεται βιοψία του όρχεως;
Όταν υπάρχει ισχυρή υποψία καρκίνου, συνήθως δεν πραγματοποιείται απλή βιοψία με βελόνα μέσα από το όσχεο.
Η διάγνωση επιβεβαιώνεται κατά κανόνα μετά την αφαίρεση του πάσχοντος όρχεως με ριζική βουβωνική ορχεκτομή και την ιστολογική εξέταση του παρασκευάσματος.
Αυτή η προσέγγιση επιλέγεται ώστε να αφαιρεθεί ο όγκος με ασφαλή ογκολογικό τρόπο και να αποφευχθεί η διασπορά καρκινικών κυττάρων μέσω του οσχέου.
Σε ειδικές και σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστεί διαφορετική χειρουργική στρατηγική, αλλά αυτό αποφασίζεται μόνο σε εξειδικευμένο περιβάλλον.
Αξονική τομογραφία και σταδιοποίηση
Αφού επιβεβαιωθεί ή θεωρηθεί πολύ πιθανή η διάγνωση, πραγματοποιείται έλεγχος για να διαπιστωθεί εάν η νόσος περιορίζεται στον όρχι ή έχει εξαπλωθεί.
Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:
- αξονική τομογραφία κοιλίας και πυέλου
- απεικόνιση του θώρακα
- επαναληπτική μέτρηση καρκινικών δεικτών
- συμπληρωματικές εξετάσεις σε επιλεγμένες περιπτώσεις
Η σταδιοποίηση είναι απαραίτητη για τον σχεδιασμό της θεραπείας.
Ποια είναι τα στάδια του καρκίνου των όρχεων;
Σε γενικές γραμμές, η νόσος διακρίνεται στα ακόλουθα στάδια:
Στάδιο Ι
Ο καρκίνος περιορίζεται στον όρχι, χωρίς ενδείξεις εξάπλωσης σε απομακρυσμένα σημεία.
Στάδιο ΙΙ
Η νόσος έχει επεκταθεί στους λεμφαδένες της οπίσθιας κοιλιακής χώρας.
Στάδιο ΙΙΙ
Υπάρχει εξάπλωση σε πιο απομακρυσμένους λεμφαδένες ή όργανα, όπως οι πνεύμονες.
Η σταδιοποίηση λαμβάνει επίσης υπόψη τον ιστολογικό τύπο, το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του όγκου, τα επίπεδα των καρκινικών δεικτών και τα σημεία της πιθανής διασποράς.
Πώς αντιμετωπίζεται ο καρκίνος των όρχεων;
Η θεραπεία εξαρτάται από:
- το εάν πρόκειται για σεμίνωμα ή μη σεμινωματώδη όγκο
- το στάδιο
- τα επίπεδα των καρκινικών δεικτών
- την ηλικία και τη γενική κατάσταση του ασθενούς
- την επιθυμία διατήρησης της γονιμότητας
- την πιθανότητα υποτροπής
Το πρώτο θεραπευτικό βήμα στις περισσότερες περιπτώσεις είναι η ριζική βουβωνική ορχεκτομή. Μετά την ιστολογική εξέταση και τη σταδιοποίηση αποφασίζεται εάν χρειάζεται μόνο παρακολούθηση ή πρόσθετη θεραπεία.
Τι είναι η ριζική βουβωνική ορχεκτομή;
Η ριζική βουβωνική ορχεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση του όρχεως που περιέχει τον ύποπτο όγκο, μαζί με τμήμα του σπερματικού τόνου.
Η επέμβαση πραγματοποιείται μέσω μιας μικρής τομής στη βουβωνική χώρα και όχι μέσω του οσχέου.
Η προσέγγιση αυτή:
- επιτρέπει την πλήρη αφαίρεση του όγκου
- παρέχει το απαραίτητο υλικό για ιστολογική διάγνωση
- αποτελεί συχνά τη μοναδική θεραπεία σε ορισμένους ασθενείς πρώιμου σταδίου
- βοηθά στον καθορισμό της επόμενης θεραπευτικής απόφασης
Η νοσηλεία είναι συνήθως σύντομη και η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται σταδιακά.
Θα χρειαστεί πρόσθετη θεραπεία;
Όχι απαραίτητα.
Σε ορισμένους ασθενείς με νόσο αρχικού σταδίου, η ορχεκτομή μπορεί να είναι η μόνη άμεση θεραπεία και να ακολουθήσει οργανωμένη παρακολούθηση.
Ανάλογα με τον τύπο και το στάδιο του καρκίνου, μπορεί να συστηθεί:
- ενεργός παρακολούθηση
- χημειοθεραπεία
- ακτινοθεραπεία σε επιλεγμένα σεμινώματα
- χειρουργική αφαίρεση υπολειπόμενων λεμφαδένων ή μαζών
- συνδυασμός θεραπειών
Η θεραπεία πρέπει να σχεδιάζεται από εξειδικευμένη διεπιστημονική ομάδα, καθώς οι αποφάσεις διαφέρουν σημαντικά ανάμεσα στο σεμίνωμα και στους μη σεμινωματώδεις όγκους.
Ενεργός παρακολούθηση
Η ενεργός παρακολούθηση δεν σημαίνει ότι ο ασθενής μένει χωρίς ιατρική φροντίδα.
Αποτελεί οργανωμένο πρόγραμμα επανελέγχων που μπορεί να περιλαμβάνει:
- κλινική εξέταση
- καρκινικούς δείκτες
- αξονικές ή άλλες απεικονιστικές εξετάσεις
- συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επισκέψεων
Στόχος είναι να αποφευχθεί η περιττή θεραπεία σε ασθενείς που έχουν χαμηλό κίνδυνο υποτροπής, χωρίς να χαθεί η δυνατότητα έγκαιρης αντιμετώπισης εάν η νόσος επανεμφανιστεί.
Η επιτυχία της παρακολούθησης απαιτεί συνέπεια. Ο ασθενής πρέπει να μπορεί και να επιθυμεί να τηρεί αυστηρά το πρόγραμμα των επανελέγχων.
Χημειοθεραπεία
Η χημειοθεραπεία χρησιμοποιείται όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος υποτροπής ή όταν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί πέρα από τον όρχι.
Τα φάρμακα κυκλοφορούν μέσω του αίματος και καταστρέφουν καρκινικά κύτταρα σε διαφορετικά σημεία του σώματος.
Ο αριθμός των κύκλων και ο συνδυασμός των φαρμάκων εξαρτώνται από τον ιστολογικό τύπο, το στάδιο, την ομάδα πρόγνωσης, τα επίπεδα των καρκινικών δεικτών και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
Η χημειοθεραπεία για τους όγκους των γεννητικών κυττάρων είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, ακόμη και σε αρκετές περιπτώσεις μεταστατικής νόσου.
Ακτινοθεραπεία
Η ακτινοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένους ασθενείς με σεμίνωμα.
Δεν αποτελεί συνήθως βασική θεραπεία για τους μη σεμινωματώδεις όγκους.
Η επιλογή της γίνεται προσεκτικά, καθώς πρέπει να λαμβάνονται υπόψη το στάδιο της νόσου, ο κίνδυνος υποτροπής, οι πιθανές μακροχρόνιες επιπτώσεις και οι εναλλακτικές επιλογές παρακολούθησης ή χημειοθεραπείας.
Αφαίρεση οπισθοπεριτοναϊκών λεμφαδένων
Σε ορισμένους ασθενείς με μη σεμινωματώδη καρκίνο μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αφαίρεση λεμφαδένων ή υπολειπόμενων μαζών από την οπίσθια κοιλιακή χώρα.
Η επέμβαση αυτή ονομάζεται οπισθοπεριτοναϊκός λεμφαδενικός καθαρισμός.
Μπορεί να πραγματοποιηθεί ως θεραπεία σε επιλεγμένο αρχικό στάδιο ή μετά τη χημειοθεραπεία, όταν παραμένουν ύποπτες μάζες.
Πρόκειται για εξειδικευμένη επέμβαση που πρέπει να πραγματοποιείται σε κέντρα με σχετική εμπειρία.
Θα επηρεαστεί η γονιμότητα;
Η αφαίρεση του ενός όρχεως δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι ο άνδρας θα γίνει υπογόνιμος.
Όταν ο άλλος όρχις είναι υγιής, μπορεί συνήθως να παράγει επαρκή ποσότητα τεστοστερόνης και επαρκή αριθμό σπερματοζωαρίων.
Ωστόσο, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να έχουν μειωμένη ποιότητα σπέρματος ακόμη και πριν από τη θεραπεία. Επιπλέον, η χημειοθεραπεία, η ακτινοθεραπεία και ορισμένες χειρουργικές επεμβάσεις μπορούν να μειώσουν προσωρινά ή μόνιμα τη γονιμότητα.
Για τον λόγο αυτό, πριν αρχίσει οποιαδήποτε θεραπεία που μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή ή την αποβολή του σπέρματος, πρέπει να συζητείται η δυνατότητα κρυοσυντήρησης σπέρματος.
Κρυοσυντήρηση σπέρματος πριν από τη θεραπεία
Η κρυοσυντήρηση επιτρέπει τη συλλογή και φύλαξη δειγμάτων σπέρματος πριν από τη χημειοθεραπεία, την ακτινοθεραπεία ή άλλες θεραπείες που μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητα.
Η συζήτηση πρέπει να γίνεται όσο το δυνατόν νωρίτερα, ακόμη και όταν ο ασθενής:
- δεν επιθυμεί άμεσα παιδιά
- δεν βρίσκεται σε σχέση
- είναι πολύ νέος
- δεν έχει ακόμη αποφασίσει εάν θέλει να αποκτήσει παιδιά
Η φύλαξη σπέρματος διατηρεί μία σημαντική μελλοντική επιλογή και δεν πρέπει να εξετάζεται μόνο αφού έχει ολοκληρωθεί η θεραπεία.
Επηρεάζεται η τεστοστερόνη;
Στους περισσότερους άνδρες, ο υγιής όρχις μπορεί να παράγει αρκετή τεστοστερόνη μετά την αφαίρεση του άλλου.
Σε ορισμένους ασθενείς, όμως, μπορεί να εμφανιστούν χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης, ιδιαίτερα όταν ο άλλος όρχις δεν λειτουργεί φυσιολογικά, έχουν επηρεαστεί και οι δύο όρχεις, έχει προηγηθεί χημειοθεραπεία ή υπάρχει προϋπάρχουσα ορμονική διαταραχή.
Πιθανά συμπτώματα χαμηλής τεστοστερόνης είναι:
- μειωμένη σεξουαλική επιθυμία
- κόπωση
- χαμηλή διάθεση
- δυσκολία στη στύση
- μείωση μυϊκής μάζας
- εξάψεις
- αύξηση βάρους
Όταν εμφανίζονται τέτοια συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί ορμονικός έλεγχος.
Επηρεάζεται η στύση και η σεξουαλική ζωή;
Η αφαίρεση του ενός όρχεως δεν επηρεάζει άμεσα τον μηχανισμό της στύσης.
Όταν ο άλλος όρχις λειτουργεί φυσιολογικά και τα επίπεδα τεστοστερόνης παραμένουν επαρκή, ο άνδρας μπορεί συνήθως να έχει φυσιολογική σεξουαλική επιθυμία, φυσιολογική στύση, οργασμό και εκσπερμάτιση.
Η σεξουαλική ζωή μπορεί προσωρινά να επηρεαστεί από:
- το άγχος της διάγνωσης
- την κόπωση
- τις παρενέργειες της θεραπείας
- την αλλαγή στην εικόνα του σώματος
- τον φόβο υποτροπής
- χαμηλή τεστοστερόνη σε ορισμένους ασθενείς
Τα ζητήματα αυτά είναι πραγματικά και πρέπει να συζητούνται ανοιχτά με τον θεράποντα ιατρό.
Μπορεί να τοποθετηθεί πρόθεση όρχεως;
Ναι. Κατά τη διάρκεια της ορχεκτομής ή σε μεταγενέστερο χρόνο μπορεί να τοποθετηθεί πρόθεση όρχεως μέσα στο όσχεο.
Η πρόθεση:
- έχει κυρίως αισθητικό σκοπό
- βοηθά στη διατήρηση της συμμετρίας του οσχέου
- δεν παράγει τεστοστερόνη
- δεν παράγει σπερματοζωάρια
- δεν επηρεάζει τη θεραπεία του καρκίνου
Η απόφαση είναι προσωπική και πρέπει να συζητείται πριν από την επέμβαση, ώστε ο ασθενής να γνωρίζει τις επιλογές και τους πιθανούς κινδύνους.
Αυτοεξέταση των όρχεων
Η εξοικείωση ενός άνδρα με τη φυσιολογική εικόνα και υφή των όρχεών του μπορεί να τον βοηθήσει να αναγνωρίσει έγκαιρα μία νέα αλλαγή.
Η εξέταση είναι ευκολότερη μετά από ζεστό μπάνιο ή ντους, όταν το δέρμα του οσχέου είναι χαλαρό.
Ο άνδρας μπορεί:
- να παρατηρήσει το όσχεο για εμφανή διόγκωση
- να εξετάσει κάθε όρχι ξεχωριστά
- να τον ψηλαφήσει απαλά ανάμεσα στα δάχτυλα
- να προσέξει για νέα σκληρία, ογκίδιο ή αλλαγή στο μέγεθος
- να εντοπίσει την επιδιδυμίδα, τη φυσιολογική μαλακή δομή που βρίσκεται πίσω από τον όρχι
Η αυτοεξέταση δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση και δεν αποτελεί από μόνη της διαγνωστικό έλεγχο. Οποιαδήποτε νέα σκληρία πρέπει να εξετάζεται από Ουρολόγο.
Πόσο συχνά πρέπει να γίνεται αυτοεξέταση;
Δεν υπάρχει ένα ενιαίο πρόγραμμα αυτοεξέτασης κατάλληλο για όλους τους άνδρες.
Είναι, όμως, χρήσιμο οι άνδρες —ιδιαίτερα όσοι έχουν ιστορικό κρυψορχίας, προηγούμενο καρκίνο ή στενό συγγενή με τη νόσο— να γνωρίζουν τη φυσιολογική μορφή των όρχεών τους και να μην αγνοούν νέες αλλαγές.
Οι άνδρες αυξημένου κινδύνου πρέπει να συζητούν με τον Ουρολόγο τους εάν χρειάζονται τακτική κλινική ή απεικονιστική παρακολούθηση.
Παρακολούθηση μετά τη θεραπεία
Η παρακολούθηση είναι απαραίτητη ακόμη και όταν η θεραπεία έχει ολοκληρωθεί με επιτυχία.
Το πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει:
- κλινικές εξετάσεις
- καρκινικούς δείκτες
- απεικονιστικές εξετάσεις
- έλεγχο του άλλου όρχεως
- αξιολόγηση της τεστοστερόνης
- εκτίμηση γονιμότητας
- έλεγχο μακροχρόνιων παρενεργειών
Οι επισκέψεις είναι συνήθως συχνότερες τα πρώτα χρόνια, επειδή τότε εμφανίζονται οι περισσότερες υποτροπές.
Ο ασθενής πρέπει να τηρεί το πρόγραμμα ακόμη και όταν αισθάνεται απολύτως καλά.
Συχνές ερωτήσεις
Ο καρκίνος των όρχεων προκαλεί πάντα πόνο;
Κάθε διαφορά μεταξύ των δύο όρχεων είναι ανησυχητική;
Μπορεί να διαγνωστεί μόνο με υπερηχογράφημα;
Γιατί δεν γίνεται απλή βιοψία;
Η αφαίρεση του ενός όρχεως προκαλεί ανικανότητα;
Θα μπορώ να αποκτήσω παιδιά;
Είναι απαραίτητη η χημειοθεραπεία;
Μπορεί να εμφανιστεί και στον άλλο όρχι;
Μπορεί ένα χτύπημα να προκαλέσει καρκίνο;
Είναι μεταδοτικός;
Πρέπει να περιμένω μήπως η σκληρία υποχωρήσει;
Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση;
Ο καρκίνος των όρχεων έχει εξαιρετική πρόγνωση, αρκεί να διαγνωστεί και να αντιμετωπιστεί σωστά.
Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να σημαίνει:
- λιγότερο εκτεταμένη θεραπεία
- μικρότερη πιθανότητα χημειοθεραπείας
- λιγότερες μακροχρόνιες παρενέργειες
- καλύτερη διατήρηση της γονιμότητας
- πολύ υψηλή πιθανότητα πλήρους ίασης
Η αμηχανία και ο φόβος δεν πρέπει να καθυστερούν την εξέταση. Οι περισσότερες διογκώσεις του οσχέου δεν είναι καρκίνος, αλλά μόνο ο κατάλληλος ουρολογικός έλεγχος μπορεί να δώσει ασφαλή απάντηση.
Κλείστε το ραντεβού σας
Εάν παρατηρήσατε σκληρία, διόγκωση, βάρος ή οποιαδήποτε νέα αλλαγή σε έναν όρχι, μην περιμένετε να υποχωρήσει μόνη της.
Με την κλινική εξέταση, το υπερηχογράφημα οσχέου και τις κατάλληλες αιματολογικές εξετάσεις μπορεί να γίνει γρήγορα και με ασφάλεια η πρώτη αξιολόγηση.
Κλείστε το ραντεβού σας για εξατομικευμένο ουρολογικό έλεγχο. Στον καρκίνο των όρχεων, η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί το σημαντικότερο βήμα για την αποτελεσματική θεραπεία.
Γνωρίστε τον Ιατρό
Δρ. Αναστάσιος Λιβάνιοςεπιστημονικό διευθυντή στο Menclinic
Ο Χειρουργός Ουρολόγος Αναστάσιος Λιβάνιος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1970. Είναι παντρεμένος με την Δώρα Αναστοπούλου (Χειρουργός Οδοντίατρος) έχοντας αποκτήσει δύο παιδιά.
Είναι Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Ιατρικής Cluj-Napoca και υποψήφιος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει πραγματοποιήσει εκατοντάδες εξειδικευμένες χειρουργικές επεμβάσεις Προσθετικής Ουρολογίας.
- Ενδοπεικές Προθέσεις
- Τεχνητοί Σφιγκτήρες
- Male sling
- TVT
- TOT
καθώς επίσης και πολλαπλές Κλασικής Ουρολογίας. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρίας καθώς επίσης και των σχετικών υποειδικοτήτων. Είναι επιστημονικός συνεργάτης ιατρός της Αθηναικής Κλινικής, και της Ευρωκλινικής Αθηνών.
Το 2015 ίδρυσε το Menclinic, την Ανδρολογική Κλινική που εξειδικεύεται στα σεξουαλικά προβλήματα των ανδρών και προσελκύει ασθενείς από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Βιογραφικό
Αποφοίτησε από το 2ο Λύκειο Αθηνών το 1988. Εισήχθη στην Ιατρική Σχολή το 1989 όπου και αποφοίτησε το 1995 με βαθμό λίαν καλώς.
Υπηρέτησε τη στρατιωτική θητεία του στη Λήμνο και την υπηρεσία υπαίθρου ως αγροτικός ιατρός στο Περιφερικό ιατρείο Πευκοχωρίου (Χαλκιδικής).
Εκπαιδεύτηκε στη Γενική Χειρουργική στο Γενικό Νοσοκομείο Πολυκλινική για 1 έτος.
Ακολούθως συνέχισε την ειδικότητα της Ουρολογίας για 4 έτη στο ίδιο Νοσοκομείο.
Εκπαιδεύτηκε επίσης:
- στην Κλινική της Μαιευτικής και Γυναικολογίας του Νοσοκομείου Έλενα Βενιζέλου για 6 μήνες
- στην Κλινική της Πλαστικής Χειρουργικής του Νοσοκομείου Αγίου Σάββα για 6 μήνες
Έλαβε τίτλο ειδικότητας Ουρολόγου το 2005.
Συμμετείχε σε πολλά σεμινάρια και εκπαιδευτικά Courses στο εξωτερικό:
- Ηνωμένες Πολιτείες
- Μεγάλη Βρετανία
- Γερμανία, Αυστρία
με αντικείμενο: Επανορθωτικής Ουρολογίας (Ανδρολογίας Υπογονιμότητας - Γυναικολογικής Ουρολογίας)
