Λιθίαση Ουροποιητικού – Σύγχρονη Διάγνωση και Αντιμετώπιση
Η λιθίαση του ουροποιητικού, γνωστή συχνότερα ως «πέτρες στα νεφρά», είναι μία από τις πιο συχνές παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος. Μπορεί να εμφανιστεί σε άνδρες και γυναίκες κάθε ηλικίας και να προκαλέσει από μία ήπια ενόχληση έως έναν ιδιαίτερα έντονο κολικό του νεφρού.
Οι λίθοι μπορεί να εντοπίζονται στους νεφρούς, στους ουρητήρες, στην ουροδόχο κύστη ή, σπανιότερα, στην ουρήθρα. Η έγκαιρη διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ένας λίθος που εμποδίζει τη ροή των ούρων μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη, υδρονέφρωση και επιβάρυνση της λειτουργίας του νεφρού.
Με τις σύγχρονες διαγνωστικές και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, οι περισσότερες περιπτώσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, χωρίς ανοικτή χειρουργική επέμβαση και με γρήγορη επιστροφή του ασθενούς στην καθημερινότητά του.
Τι είναι η λιθίαση του ουροποιητικού;
Λιθίαση ονομάζεται η παρουσία ενός ή περισσότερων λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού συστήματος.
Ανάλογα με το σημείο στο οποίο βρίσκονται, οι λίθοι διακρίνονται σε:
- νεφρολιθίαση, όταν βρίσκονται στον νεφρό
- ουρητηρολιθίαση, όταν έχουν περάσει στον ουρητήρα
- λιθίαση της ουροδόχου κύστης
- λιθίαση της ουρήθρας
Το μέγεθός τους μπορεί να κυμαίνεται από λίγα χιλιοστά έως αρκετά εκατοστά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας μεγάλος λίθος μπορεί να καταλαμβάνει σημαντικό τμήμα της νεφρικής πυέλου και των καλύκων. Οι λίθοι αυτοί ονομάζονται κοραλλιοειδείς ή κοραλλιογενείς λίθοι και συνήθως απαιτούν ειδική επεμβατική αντιμετώπιση.
Πώς δημιουργούνται οι πέτρες στα νεφρά;
Οι λίθοι σχηματίζονται όταν ορισμένες ουσίες που υπάρχουν φυσιολογικά στα ούρα συγκεντρώνονται σε αυξημένες ποσότητες και αρχίζουν να δημιουργούν κρυστάλλους.
Οι κρύσταλλοι αυτοί μπορεί σταδιακά να ενωθούν μεταξύ τους και να σχηματίσουν έναν λίθο.
Η διαδικασία ευνοείται όταν:
- η ποσότητα των παραγόμενων ούρων είναι μικρή
- ο οργανισμός δεν λαμβάνει αρκετά υγρά
- υπάρχει αυξημένη αποβολή συγκεκριμένων ουσιών στα ούρα
- εμποδίζεται η φυσιολογική ροή των ούρων
- υπάρχουν συχνές ουρολοιμώξεις
- συνυπάρχουν μεταβολικές ή ορμονικές διαταραχές
Η αφυδάτωση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που ευνοούν τον σχηματισμό λίθων.
Ποιοι είναι οι κυριότεροι τύποι λίθων;
Η σύσταση των λίθων δεν είναι ίδια σε όλους τους ασθενείς. Ο προσδιορισμός του τύπου του λίθου βοηθά τόσο στη θεραπεία όσο και στην πρόληψη της επανεμφάνισής του.
Λίθοι ασβεστίου
Είναι οι συχνότεροι λίθοι και αποτελούνται συνήθως από οξαλικό ή φωσφορικό ασβέστιο. Η παρουσία τους δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο ασθενής καταναλώνει υπερβολική ποσότητα ασβεστίου.
Λίθοι ουρικού οξέος
Μπορεί να δημιουργηθούν όταν τα ούρα είναι ιδιαίτερα όξινα ή όταν υπάρχουν αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος. Δεν απεικονίζονται πάντοτε στην απλή ακτινογραφία, αλλά μπορούν να εντοπιστούν με την κατάλληλη απεικονιστική εξέταση.
Φλεγμονώδεις λίθοι ή λίθοι στρουβίτη
Σχετίζονται συνήθως με επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του ουροποιητικού. Μπορεί να αναπτυχθούν γρήγορα και να αποκτήσουν μεγάλο μέγεθος.
Λίθοι κυστίνης
Είναι πιο σπάνιοι και εμφανίζονται σε ανθρώπους με κυστινουρία, μία κληρονομική διαταραχή που αυξάνει την ποσότητα κυστίνης στα ούρα.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο;
Η εμφάνιση λιθίασης μπορεί να επηρεάζεται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.
Ανεπαρκής ενυδάτωση
Η μειωμένη πρόσληψη νερού οδηγεί σε μικρότερη ποσότητα και μεγαλύτερη συγκέντρωση ούρων, δημιουργώντας ευνοϊκές συνθήκες για τον σχηματισμό κρυστάλλων.
Υψηλές θερμοκρασίες και έντονη εφίδρωση
Άτομα που ζουν ή εργάζονται σε θερμό περιβάλλον μπορεί να αφυδατώνονται ευκολότερα, ιδιαίτερα όταν δεν αναπληρώνουν τα υγρά που χάνουν.
Οικογενειακό ιστορικό
Η πιθανότητα εμφάνισης λίθων είναι αυξημένη όταν υπάρχει ιστορικό λιθίασης σε στενούς συγγενείς.
Προηγούμενο επεισόδιο λιθίασης
Ένας ασθενής που έχει ήδη εμφανίσει έναν λίθο έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να δημιουργήσει νέους λίθους στο μέλλον.
Διατροφή
Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού, ζωικών πρωτεϊνών, ζάχαρης και ορισμένων τροφών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο, ανάλογα με τον τύπο του λίθου και τον μεταβολισμό του ασθενούς.
Παχυσαρκία και μεταβολικές διαταραχές
Το αυξημένο σωματικό βάρος και ορισμένες μεταβολικές παθήσεις μπορεί να επηρεάζουν τη σύσταση και την οξύτητα των ούρων.
Ανατομικές ή αποφρακτικές παθήσεις
Συγγενείς ανωμαλίες, στενώσεις ή παθήσεις όπως η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη μπορεί να εμποδίζουν τη φυσιολογική αποβολή των ούρων.
Ορισμένα νοσήματα και φάρμακα
Παθήσεις των παραθυρεοειδών, αυξημένο ουρικό οξύ, κυστινουρία και ορισμένα φάρμακα ή συμπληρώματα μπορεί να ευνοήσουν τη δημιουργία λίθων.
Ποια είναι τα συμπτώματα της λιθίασης;
Ένας μικρός λίθος που παραμένει στον νεφρό μπορεί να μην προκαλεί κανένα σύμπτωμα και να ανακαλυφθεί τυχαία κατά τη διάρκεια ενός υπερηχογραφήματος ή άλλης απεικονιστικής εξέτασης.
Όταν όμως ο λίθος μετακινηθεί προς τον ουρητήρα ή εμποδίσει τη ροή των ούρων, μπορεί να εμφανιστούν:
- έντονος πόνος στη μέση ή στο πλάι
- πόνος που επεκτείνεται προς την κοιλιά, τη βουβωνική χώρα ή τα γεννητικά όργανα
- πόνος που εμφανίζεται σε κύματα, με εξάρσεις και υφέσεις
- αίμα στα ούρα
- ναυτία ή έμετος
- συχνουρία
- έντονη και ξαφνική ανάγκη για ούρηση
- κάψιμο ή πόνος κατά την ούρηση
- δυσκολία ή αδυναμία ούρησης
- θολά ή δύσοσμα ούρα
- πυρετός, ρίγος και κακουχία, όταν συνυπάρχει λοίμωξη
Σε λιθίαση της ουροδόχου κύστης μπορεί επίσης να εμφανιστεί διακοπτόμενη ροή των ούρων.
Τι είναι ο κολικός του νεφρού;
Ο κολικός του νεφρού είναι ο χαρακτηριστικός, έντονος πόνος που εμφανίζεται όταν ένας λίθος εμποδίζει μερικά ή πλήρως τη φυσιολογική ροή των ούρων.
Συνήθως προκαλείται όταν ένας λίθος μετακινηθεί από τον νεφρό και ενσφηνωθεί σε κάποιο σημείο του ουρητήρα.
Η απόφραξη αυξάνει την πίεση στο εσωτερικό του ουροποιητικού συστήματος και μπορεί να προκαλέσει διάταση του νεφρού και του ουρητήρα. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται υδρονέφρωση.
Ο πόνος είναι συνήθως πολύ έντονος, εμφανίζεται σε κύματα και δεν υποχωρεί εύκολα με την αλλαγή της θέσης του σώματος. Μπορεί να συνοδεύεται από έντονη ανησυχία, εφίδρωση, ναυτία ή έμετο.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση;
Ο ασθενής δεν πρέπει να θεωρεί ότι κάθε πόνος στη μέση είναι ένας απλός κολικός που μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με παυσίπονα.
Απαιτείται άμεση επικοινωνία με Ουρολόγο ή μετάβαση σε Τμήμα Επειγόντων όταν υπάρχει:
- έντονος πόνος που δεν υποχωρεί
- πυρετός ή ρίγος
- αδυναμία ούρησης
- συνεχής έμετος
- μεγάλη ποσότητα αίματος στα ούρα
- έντονη αδυναμία ή κακουχία
- γνωστή ύπαρξη ενός μόνο λειτουργικού νεφρού
- εγκυμοσύνη
- ιστορικό σοβαρής νεφρικής νόσου
Ιδιαίτερα ο συνδυασμός απόφραξης και λοίμωξης αποτελεί επείγουσα κατάσταση, επειδή μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή λοίμωξη του οργανισμού και επιβάρυνση της νεφρικής λειτουργίας.
Γιατί δεν πρέπει να αγνοείται ακόμη και ένας ήπιος πόνος;
Η λιθίαση δεν προκαλεί πάντοτε τον κλασικό και ανυπόφορο κολικό του νεφρού.
Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να προκαλεί μόνο:
- ένα βάρος στη μέση
- ήπιο πόνο στη νεφρική χώρα
- επαναλαμβανόμενες ενοχλήσεις
- συχνές ουρολοιμώξεις
- περιστασιακή αιματουρία
Ένας λίθος μπορεί να αυξάνεται σταδιακά σε μέγεθος χωρίς έντονα συμπτώματα. Παράλληλα, μία παρατεταμένη απόφραξη μπορεί να επιβαρύνει τον νεφρό χωρίς ο ασθενής να αντιλαμβάνεται εγκαίρως τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Γι' αυτό κάθε επίμονη ή επαναλαμβανόμενη ενόχληση στη νεφρική περιοχή χρειάζεται ουρολογική διερεύνηση.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση ξεκινά με τη λήψη λεπτομερούς ιστορικού και την κλινική εξέταση.
Ο Ουρολόγος αξιολογεί:
- τη θέση και τη μορφή του πόνου
- τη διάρκεια των συμπτωμάτων
- την παρουσία αίματος στα ούρα
- τυχόν πυρετό ή συμπτώματα λοίμωξης
- προηγούμενα επεισόδια λιθίασης
- το οικογενειακό ιστορικό
- τη φαρμακευτική αγωγή
- τις διατροφικές συνήθειες και την πρόσληψη υγρών
Για την επιβεβαίωση της διάγνωσης μπορεί να χρειαστούν οι ακόλουθες εξετάσεις.
Εξετάσεις ούρων
Η γενική και η καλλιέργεια ούρων μπορούν να δείξουν παρουσία αίματος, κρυστάλλους, λευκά αιμοσφαίρια ή μικροβιακή λοίμωξη.
Εξετάσεις αίματος
Χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της νεφρικής λειτουργίας, της παρουσίας λοίμωξης, των επιπέδων ασβεστίου, του ουρικού οξέος και άλλων μεταβολικών παραμέτρων.
Υπερηχογράφημα ουροποιητικού
Μπορεί να αναδείξει λίθους στους νεφρούς ή στην ουροδόχο κύστη και να δείξει εάν υπάρχει διάταση του νεφρού λόγω απόφραξης. Έχει το πλεονέκτημα ότι δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία.
Απλή ακτινογραφία νεφρών, ουρητήρων και κύστης
Μπορεί να απεικονίσει ορισμένους τύπους λίθων, όχι όμως όλους. Πολύ μικροί ή ακτινοδιαπερατοί λίθοι μπορεί να μη φαίνονται.
Αξονική τομογραφία
Η αξονική τομογραφία χωρίς σκιαγραφικό χρησιμοποιείται συχνά για τον ακριβή εντοπισμό του λίθου και την αξιολόγηση του μεγέθους, της θέσης και του βαθμού απόφραξης. Μπορεί επίσης να βοηθήσει στον αποκλεισμό άλλων αιτιών πόνου.
Μπορεί ένας λίθος να αποβληθεί μόνος του;
Ναι. Ορισμένοι μικροί λίθοι μπορούν να αποβληθούν φυσιολογικά με τα ούρα, χωρίς να απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση.
Η πιθανότητα αυτόματης αποβολής εξαρτάται κυρίως από:
- το μέγεθος του λίθου
- το σημείο στο οποίο βρίσκεται
- τη μορφολογία του ουρητήρα
- τον βαθμό απόφραξης
- την ένταση των συμπτωμάτων
- την παρουσία ή όχι λοίμωξης
- τη λειτουργία του νεφρού
Όταν κρίνεται ασφαλές, ο Ουρολόγος μπορεί να προτείνει παρακολούθηση, αναλγητική αγωγή και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, φαρμακευτική αγωγή που διευκολύνει την αποβολή.
Η παρακολούθηση πρέπει να γίνεται οργανωμένα. Η υποχώρηση του πόνου δεν επιβεβαιώνει από μόνη της ότι ο λίθος αποβλήθηκε.
Πότε χρειάζεται επεμβατική θεραπεία;
Επεμβατική αντιμετώπιση μπορεί να χρειαστεί όταν:
- ο λίθος είναι μεγάλος
- δεν μπορεί να αποβληθεί φυσιολογικά
- προκαλεί σημαντική απόφραξη
- ο πόνος επιμένει παρά τη φαρμακευτική αγωγή
- υπάρχει επαναλαμβανόμενη αιμορραγία
- επηρεάζεται η λειτουργία του νεφρού
- προκαλούνται επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις
- υπάρχει λοίμωξη πίσω από το σημείο της απόφραξης
- ο ασθενής έχει έναν μόνο λειτουργικό νεφρό
- ο λίθος αυξάνεται σε μέγεθος
- προκαλεί σημαντική επιβάρυνση της καθημερινότητας
Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας εξαρτάται από το μέγεθος, τη θέση και τη σύσταση του λίθου, καθώς και από τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
Αντιμετώπιση της επείγουσας απόφραξης
Όταν ένας λίθος προκαλεί σοβαρή απόφραξη, ιδιαίτερα εάν συνυπάρχει λοίμωξη, προτεραιότητα έχει η άμεση αποσυμφόρηση του νεφρού.
Τοποθέτηση ουρητηρικού stent
Το ουρητηρικό stent, γνωστό και ως Double-J ή Pig Tail, είναι ένας λεπτός σωλήνας που τοποθετείται στον ουρητήρα και επιτρέπει στα ούρα να ρέουν από τον νεφρό προς την ουροδόχο κύστη, παρακάμπτοντας την απόφραξη.
Το stent δεν αποτελεί πάντοτε την οριστική θεραπεία του λίθου. Συχνά χρησιμοποιείται ως πρώτο βήμα για να προστατευθεί ο νεφρός και να αντιμετωπιστεί με ασφάλεια η λοίμωξη.
Διαδερμική νεφροστομία
Σε επιλεγμένες επείγουσες περιπτώσεις μπορεί να τοποθετηθεί ένας λεπτός σωλήνας απευθείας στον νεφρό μέσω του δέρματος, ώστε να παροχετεύονται τα ούρα. Μετά τη σταθεροποίηση του ασθενούς προγραμματίζεται η οριστική αντιμετώπιση του λίθου.
Εξωσωματική λιθοτριψία
Η εξωσωματική λιθοτριψία με κρουστικά κύματα είναι μία μη επεμβατική μέθοδος κατά την οποία ειδικά κύματα κατευθύνονται από το εξωτερικό του σώματος προς τον λίθο.
Τα κύματα θρυμματίζουν τον λίθο σε μικρότερα κομμάτια, τα οποία μπορούν στη συνέχεια να αποβληθούν με τα ούρα.
Η μέθοδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένους λίθους των νεφρών ή των ουρητήρων, ανάλογα με το μέγεθος, τη θέση, τη σκληρότητα και τη σύσταση, τη σωματική διάπλαση του ασθενούς και την ανατομία του ουροποιητικού.
Δεν απαιτείται τομή ή εισαγωγή ενδοσκοπικού εργαλείου στο ουροποιητικό. Ωστόσο, μπορεί να χρειαστούν περισσότερες από μία συνεδρίες και η αποτελεσματικότητά της δεν είναι ίδια για όλους τους λίθους.
Ενδοσκοπική Laser λιθοτριψία
Η Laser λιθοτριψία αποτελεί μία από τις βασικές σύγχρονες τεχνικές αντιμετώπισης λίθων του ουρητήρα και του νεφρού.
Η επέμβαση πραγματοποιείται ενδοσκοπικά, μέσω της φυσιολογικής οδού της ουρήθρας, χωρίς εξωτερική χειρουργική τομή.
Ο Ουρολόγος προωθεί ένα λεπτό ουρητηροσκόπιο μέσα από την ουρήθρα, την ουροδόχο κύστη, τον ουρητήρα και, όταν χρειάζεται, έως το εσωτερικό του νεφρού.
Μέσω του ουρητηροσκοπίου εισάγεται μία πολύ λεπτή ίνα Laser, η οποία θρυμματίζει τον λίθο σε μικρά κομμάτια. Τα μεγαλύτερα τμήματα αφαιρούνται με ειδικά εργαλεία, ενώ πολύ μικρά υπολείμματα μπορεί να αποβληθούν φυσιολογικά με τα ούρα.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της Laser λιθοτριψίας;
- δεν απαιτεί εξωτερική τομή
- επιτρέπει άμεση πρόσβαση στον λίθο
- μπορεί να αντιμετωπίσει λίθους διαφορετικής σύστασης και σκληρότητας
- προσφέρει υψηλό ποσοστό απαλλαγής από τον λίθο
- προκαλεί περιορισμένη αιμορραγία
- συνοδεύεται συνήθως από σύντομη νοσηλεία
- επιτρέπει γρήγορη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες
- μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη και σε δύσκολα σημεία του ουροποιητικού με τη χρήση εύκαμπτων ουρητηροσκοπίων
Μετά την επέμβαση μπορεί να τοποθετηθεί προσωρινά ουρητηρικό stent, προκειμένου να διευκολυνθεί η ροή των ούρων και η επούλωση του ουρητήρα.
Εύκαμπτη ουρητηροσκόπηση
Η εύκαμπτη ουρητηροσκόπηση επιτρέπει στον Ουρολόγο να φτάσει μέχρι τα εσωτερικά σημεία του νεφρού με τη βοήθεια ενός λεπτού και εύκαμπτου ενδοσκοπίου.
Η τεχνική χρησιμοποιείται ιδιαίτερα για:
- λίθους που βρίσκονται μέσα στον νεφρό
- λίθους σε δύσκολη ανατομική θέση
- ασθενείς στους οποίους δεν ενδείκνυται η εξωσωματική λιθοτριψία
- λίθους που δεν αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς με άλλη μέθοδο
Μέσω της τεχνολογίας Laser, ο λίθος μπορεί να θρυμματιστεί σε πολύ μικρά σωματίδια ή να αφαιρεθεί σε τμήματα.
Διαδερμική νεφρολιθοτριψία
Η διαδερμική νεφρολιθοτριψία χρησιμοποιείται κυρίως για μεγάλους, πολλαπλούς ή κοραλλιοειδείς λίθους του νεφρού.
Ο Ουρολόγος δημιουργεί μία μικρή δίοδο μέσω του δέρματος της οσφυϊκής χώρας προς το εσωτερικό του νεφρού. Από τη δίοδο αυτή εισάγεται ειδικό νεφροσκόπιο, μέσω του οποίου εντοπίζεται ο λίθος, θρυμματίζεται και αφαιρούνται τα τεμάχιά του.
Με τις σύγχρονες τεχνικές mini ή mini-PCNL χρησιμοποιούνται μικρότερης διαμέτρου εργαλεία, με στόχο τον περιορισμό του τραυματισμού των ιστών και της αιμορραγίας.
Η μέθοδος είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για λίθους που λόγω μεγέθους δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν εύκολα με εξωσωματική ή απλή ενδοσκοπική λιθοτριψία.
Πώς επιλέγεται η κατάλληλη θεραπεία;
Δεν υπάρχει μία τεχνική που να είναι κατάλληλη για όλους τους ασθενείς.
Η επιλογή εξαρτάται από:
- το μέγεθος του λίθου
- τη θέση του
- τον αριθμό των λίθων
- τη σκληρότητα και τη σύστασή τους
- τον βαθμό απόφραξης
- την παρουσία λοίμωξης
- την ανατομία του ουροποιητικού
- τη λειτουργία του νεφρού
- προηγούμενες θεραπείες
- τα συνοδά προβλήματα υγείας
- τη λήψη αντιπηκτικών φαρμάκων
- τις ανάγκες και τις προτεραιότητες του ασθενούς
Ορισμένες φορές απαιτείται συνδυασμός τεχνικών ή περισσότερες από μία συνεδρίες για την πλήρη απαλλαγή από το λιθιασικό φορτίο.
Τι να περιμένει ο ασθενής μετά τη θεραπεία;
Η ανάρρωση εξαρτάται από τη μέθοδο που εφαρμόστηκε.
Μετά από μία ενδοσκοπική επέμβαση μπορεί προσωρινά να εμφανιστούν:
- ήπιο κάψιμο κατά την ούρηση
- συχνουρία
- μικρή ποσότητα αίματος στα ούρα
- ενόχληση στη μέση ή στην ουροδόχο κύστη
- αυξημένη επιθυμία για ούρηση
Εάν έχει τοποθετηθεί ουρητηρικό stent, ο ασθενής μπορεί επίσης να αισθάνεται βάρος ή πόνο στη νεφρική χώρα κατά την ούρηση, συχνουρία, πίεση στην κύστη ή ήπια αιματουρία.
Τα συμπτώματα αυτά είναι συνήθως προσωρινά και υποχωρούν μετά την αφαίρεση του stent.
Ο ασθενής πρέπει να επικοινωνήσει άμεσα με τον ιατρό όταν εμφανίσει πυρετό, έντονο πόνο, αδυναμία ούρησης, μεγάλη αιμορραγία ή επιδείνωση της γενικής του κατάστασης.
Μπορούν οι λίθοι να εμφανιστούν ξανά;
Ναι. Η λιθίαση έχει σημαντική πιθανότητα υποτροπής, ιδιαίτερα όταν δεν εντοπιστεί και δεν αντιμετωπιστεί ο παράγοντας που οδήγησε στον σχηματισμό του πρώτου λίθου.
Η αφαίρεση ενός λίθου αντιμετωπίζει το υπάρχον πρόβλημα, αλλά δεν εξαλείφει πάντοτε την τάση του οργανισμού να δημιουργεί νέους λίθους.
Για τον λόγο αυτό, μετά τη θεραπεία μπορεί να συστηθούν:
- ανάλυση της σύστασης του λίθου
- ειδικές εξετάσεις αίματος
- συλλογή ούρων 24ώρου
- μεταβολικός έλεγχος
- εξατομικευμένες διατροφικές οδηγίες
- προληπτική φαρμακευτική αγωγή, όταν χρειάζεται
- τακτικός απεικονιστικός έλεγχος
Ανάλυση του λίθου
Όταν ένας λίθος αποβληθεί ή αφαιρεθεί, είναι χρήσιμο να αποστέλλεται για εργαστηριακή ανάλυση.
Η ανάλυση δείχνει από ποιες ουσίες αποτελείται και μπορεί να βοηθήσει τον Ουρολόγο να προτείνει πιο συγκεκριμένα μέτρα πρόληψης.
Για παράδειγμα, οι οδηγίες είναι διαφορετικές για έναν ασθενή με λίθο οξαλικού ασβεστίου και διαφορετικές για έναν ασθενή με λίθο ουρικού οξέος ή κυστίνης.
Ο ασθενής που αποβάλλει έναν λίθο στο σπίτι μπορεί να χρησιμοποιήσει ειδικό φίλτρο ούρων και να φυλάξει τον λίθο σε καθαρό δοχείο, ώστε να τον παραδώσει στον ιατρό.
Διατροφή και πρόληψη
Δεν υπάρχει μία κοινή «δίαιτα για τις πέτρες» που να είναι κατάλληλη για όλους. Η πρόληψη πρέπει να βασίζεται στον τύπο του λίθου, στα αποτελέσματα των εξετάσεων, στις διατροφικές συνήθειες, στα συνοδά νοσήματα και στη νεφρική λειτουργία.
Παρόλα αυτά, ορισμένες γενικές οδηγίες μπορούν να βοηθήσουν πολλούς ασθενείς.
Επαρκής κατανάλωση υγρών
Η παραγωγή μεγαλύτερης ποσότητας ούρων μειώνει τη συγκέντρωση των ουσιών που σχηματίζουν λίθους. Η ποσότητα των υγρών πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του κάθε ασθενούς, στο κλίμα, στη σωματική δραστηριότητα και σε τυχόν καρδιολογικά ή νεφρικά προβλήματα.
Περιορισμός του αλατιού
Η αυξημένη πρόσληψη νατρίου μπορεί να αυξήσει την αποβολή ασβεστίου στα ούρα και να ευνοήσει ορισμένους τύπους λίθων.
Μέτρο στις ζωικές πρωτεΐνες
Η υπερβολική κατανάλωση κόκκινου κρέατος και άλλων ζωικών πρωτεϊνών μπορεί να αυξήσει το ουρικό οξύ και να επηρεάσει την οξύτητα των ούρων.
Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους
Η ισορροπημένη διατροφή, η σωματική δραστηριότητα και η αποφυγή της παχυσαρκίας συμβάλλουν στη συνολική μεταβολική υγεία.
Αποφυγή αυθαίρετων αποκλεισμών
Ο ασθενής δεν πρέπει να αφαιρεί μόνος του το ασβέστιο ή άλλες βασικές τροφές από τη διατροφή του. Σε αρκετές περιπτώσεις, η υπερβολικά χαμηλή πρόσληψη ασβεστίου μπορεί να μην προσφέρει προστασία και να δημιουργήσει άλλα προβλήματα. Οι διατροφικές αλλαγές πρέπει να είναι εξατομικευμένες.
Συχνές ερωτήσεις
Κάθε πέτρα στα νεφρά προκαλεί πόνο;
Μπορώ να περιμένω να φύγει μόνος του;
Αν σταματήσει ο πόνος, σημαίνει ότι έφυγε η πέτρα;
Είναι επικίνδυνο να υπάρχει πυρετός μαζί με κολικό;
Είναι επώδυνη η Laser λιθοτριψία;
Χρειάζεται χειρουργική τομή;
Θα χρειαστεί να παραμείνω στο νοσοκομείο;
Τι είναι το Double-J;
Πρέπει να πίνω όσο περισσότερο νερό μπορώ όταν έχω κολικό;
Μπορώ να προλάβω την επανεμφάνιση των λίθων;
Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη αντιμετώπιση;
Η λιθίαση του ουροποιητικού δεν είναι πάντοτε μία απλή και προσωρινή ενόχληση.
Ένας λίθος που παραμένει χωρίς παρακολούθηση μπορεί να προκαλέσει:
- απόφραξη της ροής των ούρων
- υδρονέφρωση
- επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις
- έντονη αιματουρία
- χρόνια επιβάρυνση του νεφρού
- σοβαρή λοίμωξη
- μόνιμη απώλεια νεφρικής λειτουργίας σε παραμελημένες περιπτώσεις
Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει στον Ουρολόγο να επιλέξει την ασφαλέστερη και λιγότερο επεμβατική θεραπευτική προσέγγιση.
Κλείστε το ραντεβού σας
Ο πόνος στη μέση, η αιματουρία και οι επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις δεν πρέπει να αγνοούνται ή να αντιμετωπίζονται μόνο με περιστασιακή λήψη παυσίπονων.
Με τον κατάλληλο ουρολογικό και απεικονιστικό έλεγχο μπορεί να εντοπιστεί με ακρίβεια η θέση και το μέγεθος του λίθου και να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία.
Κλείστε ένα ραντεβού για εξατομικευμένη αξιολόγηση και ενημερωθείτε υπεύθυνα για τις σύγχρονες επιλογές αντιμετώπισης της λιθίασης του ουροποιητικού.
Γνωρίστε τον Ιατρό
Δρ. Αναστάσιος Λιβάνιοςεπιστημονικό διευθυντή στο Menclinic
Ο Χειρουργός Ουρολόγος Αναστάσιος Λιβάνιος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1970. Είναι παντρεμένος με την Δώρα Αναστοπούλου (Χειρουργός Οδοντίατρος) έχοντας αποκτήσει δύο παιδιά.
Είναι Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Ιατρικής Cluj-Napoca και υποψήφιος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει πραγματοποιήσει εκατοντάδες εξειδικευμένες χειρουργικές επεμβάσεις Προσθετικής Ουρολογίας.
- Ενδοπεικές Προθέσεις
- Τεχνητοί Σφιγκτήρες
- Male sling
- TVT
- TOT
καθώς επίσης και πολλαπλές Κλασικής Ουρολογίας. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρίας καθώς επίσης και των σχετικών υποειδικοτήτων. Είναι επιστημονικός συνεργάτης ιατρός της Αθηναικής Κλινικής, και της Ευρωκλινικής Αθηνών.
Το 2015 ίδρυσε το Menclinic, την Ανδρολογική Κλινική που εξειδικεύεται στα σεξουαλικά προβλήματα των ανδρών και προσελκύει ασθενείς από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Βιογραφικό
Αποφοίτησε από το 2ο Λύκειο Αθηνών το 1988. Εισήχθη στην Ιατρική Σχολή το 1989 όπου και αποφοίτησε το 1995 με βαθμό λίαν καλώς.
Υπηρέτησε τη στρατιωτική θητεία του στη Λήμνο και την υπηρεσία υπαίθρου ως αγροτικός ιατρός στο Περιφερικό ιατρείο Πευκοχωρίου (Χαλκιδικής).
Εκπαιδεύτηκε στη Γενική Χειρουργική στο Γενικό Νοσοκομείο Πολυκλινική για 1 έτος.
Ακολούθως συνέχισε την ειδικότητα της Ουρολογίας για 4 έτη στο ίδιο Νοσοκομείο.
Εκπαιδεύτηκε επίσης:
- στην Κλινική της Μαιευτικής και Γυναικολογίας του Νοσοκομείου Έλενα Βενιζέλου για 6 μήνες
- στην Κλινική της Πλαστικής Χειρουργικής του Νοσοκομείου Αγίου Σάββα για 6 μήνες
Έλαβε τίτλο ειδικότητας Ουρολόγου το 2005.
Συμμετείχε σε πολλά σεμινάρια και εκπαιδευτικά Courses στο εξωτερικό:
- Ηνωμένες Πολιτείες
- Μεγάλη Βρετανία
- Γερμανία, Αυστρία
με αντικείμενο: Επανορθωτικής Ουρολογίας (Ανδρολογίας Υπογονιμότητας - Γυναικολογικής Ουρολογίας)
