Ένα περιστασιακό πρόβλημα στύσης μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε άνδρα, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονου άγχους, κόπωσης ή αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ. Όταν όμως το πρόβλημα επαναλαμβάνεται, χρειάζεται ουρολογική και ανδρολογική αξιολόγηση.
Η στυτική δυσλειτουργία δεν αποτελεί από μόνη της μία συγκεκριμένη ασθένεια. Συχνά είναι το αποτέλεσμα ενός ή περισσότερων παραγόντων που επηρεάζουν την κυκλοφορία του αίματος, τα νεύρα, τις ορμόνες, την ψυχική υγεία ή τη γενικότερη λειτουργία του οργανισμού.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί το πρώτο εμφανές σημάδι μιας υποκείμενης πάθησης, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης ή μια καρδιαγγειακή νόσος.
Για τον λόγο αυτό, η διερεύνηση της αιτίας είναι εξίσου σημαντική με την αντιμετώπιση του ίδιου του συμπτώματος.
Πώς δημιουργείται φυσιολογικά η στύση;
Η στύση είναι μία σύνθετη λειτουργία, η οποία απαιτεί τη σωστή συνεργασία πολλών διαφορετικών συστημάτων του οργανισμού.
Η σεξουαλική διέγερση ξεκινά στον εγκέφαλο και ενεργοποιεί νευρικά ερεθίσματα προς το πέος. Τα αγγεία του πέους διαστέλλονται, μεγαλύτερη ποσότητα αίματος εισέρχεται στα σηραγγώδη σώματα και παράλληλα περιορίζεται προσωρινά η απομάκρυνση του αίματος από αυτά.
Για να επιτευχθεί και να διατηρηθεί μία ικανοποιητική στύση απαιτούνται:
- σωστή αιμάτωση του πέους
- υγιή αιμοφόρα αγγεία
- φυσιολογική λειτουργία των νεύρων
- επαρκής ορμονική λειτουργία
- υγιής στυτικός ιστός
- σεξουαλική επιθυμία και διέγερση
- κατάλληλη ψυχολογική κατάσταση
Μία διαταραχή σε οποιοδήποτε από αυτά τα επίπεδα μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει τη στυτική δυσλειτουργία.
Οι βασικές κατηγορίες των αιτιών
Οι αιτίες της στυτικής δυσλειτουργίας διακρίνονται γενικά σε:
- αγγειακές
- νευρολογικές
- ορμονικές
- ανατομικές
- φαρμακευτικές
- ψυχολογικές
- παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής
Στην πράξη, το πρόβλημα είναι συχνά μικτής αιτιολογίας. Για παράδειγμα, ένας άνδρας μπορεί να έχει μειωμένη αιμάτωση λόγω διαβήτη και ταυτόχρονα να αναπτύξει άγχος επίδοσης μετά από μερικές αποτυχημένες σεξουαλικές επαφές.
Αγγειακά αίτια στυτικής δυσλειτουργίας
Οι αγγειακές διαταραχές αποτελούν μία από τις συχνότερες οργανικές αιτίες στυτικής δυσλειτουργίας.
Για να υπάρξει στύση, πρέπει να εισέλθει επαρκής ποσότητα αίματος στο πέος. Όταν οι αρτηρίες έχουν στενέψει ή χάσει την ελαστικότητά τους, η ροή του αίματος μπορεί να μην είναι αρκετή για τη δημιουργία ή τη διατήρηση ισχυρής στύσης.
Αθηροσκλήρωση
Η αθηροσκλήρωση προκαλεί συσσώρευση λιπιδίων και άλλων ουσιών στα τοιχώματα των αρτηριών. Με τον χρόνο, οι αρτηρίες στενεύουν και η κυκλοφορία του αίματος περιορίζεται.
Οι αρτηρίες του πέους έχουν μικρότερη διάμετρο από αρκετές άλλες αρτηρίες του σώματος. Για αυτό, προβλήματα στη στύση μπορεί σε ορισμένους άνδρες να εμφανιστούν πριν από πιο εμφανή συμπτώματα καρδιαγγειακής νόσου.
Αρτηριακή υπέρταση
Η αυξημένη αρτηριακή πίεση μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα τοιχώματα των αγγείων και να επηρεάσει τη φυσιολογική αγγειοδιαστολή που χρειάζεται για τη στύση.
Παράλληλα, ορισμένα φάρμακα για την υπέρταση μπορεί να συμβάλλουν σε προβλήματα στύσης σε κάποιους ασθενείς. Αυτό δεν σημαίνει ότι η αντιυπερτασική αγωγή πρέπει να διακόπτεται χωρίς ιατρική οδηγία.
Υψηλή χοληστερόλη
Η αυξημένη χοληστερόλη ευνοεί την ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης και μπορεί να μειώσει τη ροή του αίματος προς το πέος.
Καρδιαγγειακές παθήσεις
Η στεφανιαία νόσος, η περιφερική αγγειοπάθεια και άλλες αγγειακές παθήσεις συχνά συνδέονται με προβλήματα στυτικής λειτουργίας.
Για τον λόγο αυτό, η νέα εμφάνιση στυτικής δυσλειτουργίας σε έναν άνδρα με παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου χρειάζεται συνολική ιατρική αξιολόγηση.
Σακχαρώδης διαβήτης
Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες στυτικής δυσλειτουργίας.
Τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου μπορεί με την πάροδο του χρόνου να προκαλέσουν:
- βλάβη στα μικρά αιμοφόρα αγγεία
- βλάβη στα νεύρα
- δυσλειτουργία του ενδοθηλίου των αγγείων
- μειωμένη αιμάτωση του πέους
- ορμονικές διαταραχές
- μειωμένη αισθητικότητα
- επιδείνωση της γενικότερης καρδιαγγειακής υγείας
Η πιθανότητα προβλημάτων στύσης αυξάνεται όταν ο διαβήτης δεν είναι καλά ρυθμισμένος ή συνυπάρχουν κάπνισμα, υπέρταση, παχυσαρκία και αυξημένη χοληστερόλη.
Σε ορισμένους άνδρες, η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να οδηγήσει στη διάγνωση ενός διαβήτη που μέχρι τότε δεν είχε αναγνωριστεί.
Παχυσαρκία και μεταβολικό σύνδρομο
Η παχυσαρκία δεν επηρεάζει μόνο την εμφάνιση και τη φυσική κατάσταση του άνδρα. Μπορεί να επηρεάσει άμεσα και τη σεξουαλική λειτουργία.
Συχνά συνδέεται με:
- αρτηριακή υπέρταση
- αυξημένη χοληστερόλη
- αντίσταση στην ινσουλίνη
- σακχαρώδη διαβήτη
- χρόνια φλεγμονή
- χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης
- μειωμένη φυσική αντοχή
- προβλήματα αυτοπεποίθησης
Το μεταβολικό σύνδρομο είναι ο συνδυασμός παραγόντων όπως η κοιλιακή παχυσαρκία, η υπέρταση, η αυξημένη γλυκόζη και οι διαταραχές των λιπιδίων. Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορούν να επιβαρύνουν την αιμάτωση του πέους και να αυξήσουν τον κίνδυνο στυτικής δυσλειτουργίας.
Φλεβική διαφυγή
Για να διατηρηθεί η στύση, το αίμα που εισέρχεται στο πέος πρέπει να παραμένει προσωρινά εγκλωβισμένο μέσα στα σηραγγώδη σώματα.
Σε ορισμένους άνδρες, το αίμα απομακρύνεται γρηγορότερα από όσο πρέπει. Η κατάσταση αυτή συχνά περιγράφεται ως φλεβική διαφυγή.
Ο άνδρας μπορεί:
- να επιτυγχάνει αρχικά στύση
- να τη χάνει γρήγορα
- να δυσκολεύεται να διατηρήσει τη σκληρότητα του πέους
- να παρατηρεί επιδείνωση κατά τη διάρκεια της διείσδυσης
Η φλεβική διαφυγή δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί μόνο από τα συμπτώματα. Χρειάζεται εξειδικευμένος έλεγχος, συνήθως με δυναμικό υπερηχογράφημα Doppler πέους.
Νευρολογικά αίτια
Η στύση εξαρτάται από τη μεταφορά νευρικών σημάτων από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό προς το πέος.
Παθήσεις ή τραυματισμοί που επηρεάζουν τα νεύρα μπορεί να διαταράξουν αυτή τη διαδικασία.
Νευρολογικές αιτίες μπορεί να είναι:
- νόσος Parkinson
- σκλήρυνση κατά πλάκας
- αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο
- κάκωση του νωτιαίου μυελού
- τραυματισμός της πυέλου
- διαβητική νευροπάθεια
- νευρολογικές παθήσεις που επηρεάζουν την πυελική περιοχή
- επεμβάσεις που μπορεί να τραυματίσουν τα νεύρα της στύσης
Η βαρύτητα του προβλήματος εξαρτάται από το σημείο και την έκταση της νευρολογικής βλάβης.
Χειρουργικές επεμβάσεις και θεραπείες στην πύελο
Ορισμένες επεμβάσεις στην περιοχή της πυέλου μπορεί να επηρεάσουν προσωρινά ή μόνιμα τα νεύρα και τα αγγεία που συμμετέχουν στη στύση.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν:
- η ριζική προστατεκτομή
- η ριζική κυστεκτομή
- ορισμένες επεμβάσεις του ορθού και του παχέος εντέρου
- επεμβάσεις για σοβαρό τραυματισμό της πυέλου
- η ακτινοθεραπεία στην περιοχή της πυέλου
Μετά από ριζική προστατεκτομή, η αποκατάσταση της στύσης εξαρτάται από:
- τη λειτουργία πριν από το χειρουργείο
- την ηλικία
- τη δυνατότητα διατήρησης των νεύρων
- την έκταση της νόσου
- τα συνοδά προβλήματα υγείας
- την εφαρμογή προγράμματος αποκατάστασης της στύσης
Η βελτίωση μπορεί να είναι σταδιακή και να χρειαστεί μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ορμονικά αίτια
Οι ορμόνες επηρεάζουν κυρίως τη σεξουαλική επιθυμία, αλλά μπορούν επίσης να επηρεάσουν την ποιότητα της στύσης.
Χαμηλή τεστοστερόνη
Η έλλειψη τεστοστερόνης μπορεί να προκαλέσει:
- μειωμένη σεξουαλική επιθυμία
- λιγότερες αυτόματες ή πρωινές στύσεις
- κόπωση
- χαμηλή διάθεση
- μείωση μυϊκής μάζας
- δυσκολία στη στύση
- μειωμένη ανταπόκριση σε ορισμένες θεραπείες
Η χαμηλή τεστοστερόνη δεν είναι η συχνότερη μοναδική αιτία στυτικής δυσλειτουργίας. Μπορεί όμως να συνυπάρχει με αγγειακές ή μεταβολικές παθήσεις και να επιδεινώνει το πρόβλημα.
Η ορμονοθεραπεία δεν πρέπει να χορηγείται μόνο βάσει των συμπτωμάτων. Χρειάζεται επιβεβαίωση με κατάλληλες αιματολογικές εξετάσεις.
Διαταραχές θυρεοειδούς
Τόσο ο υποθυρεοειδισμός όσο και ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να επηρεάσουν τη σεξουαλική επιθυμία, τη διάθεση και τη στυτική λειτουργία.
Αυξημένη προλακτίνη
Τα υψηλά επίπεδα προλακτίνης μπορεί να μειώσουν την τεστοστερόνη και τη σεξουαλική επιθυμία.
Άλλες ορμονικές διαταραχές
Παθήσεις της υπόφυσης, των επινεφριδίων ή άλλων ενδοκρινών οργάνων μπορεί σπανιότερα να συμβάλλουν στη στυτική δυσλειτουργία.
Φάρμακα που μπορεί να επηρεάζουν τη στύση
Ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τη στυτική δυσλειτουργία.
Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται ορισμένα:
- αντιυπερτασικά
- αντικαταθλιπτικά
- αντιψυχωσικά
- ηρεμιστικά
- αντιανδρογόνα
- ορμονικά φάρμακα
- φάρμακα για παθήσεις του προστάτη
- οπιοειδή αναλγητικά
- φάρμακα που επηρεάζουν το κεντρικό νευρικό σύστημα
Η επίδραση διαφέρει από ασθενή σε ασθενή και δεν εμφανίζουν όλοι προβλήματα με την ίδια αγωγή.
Ένας άνδρας δεν πρέπει να διακόπτει ή να αλλάζει μόνος του οποιοδήποτε φάρμακο. Ο ιατρός μπορεί να εξετάσει εάν υπάρχει εναλλακτική αγωγή ή εάν η στυτική δυσλειτουργία έχει διαφορετική αιτία.
Παθήσεις του πέους
Ορισμένες παθήσεις του ίδιου του πέους μπορούν να προκαλέσουν μηχανική ή επώδυνη δυσκολία στη στύση.
Νόσος Peyronie
Η νόσος Peyronie προκαλεί ανάπτυξη σκληρής ινώδους πλάκας στον χιτώνα των σηραγγωδών σωμάτων.
Μπορεί να οδηγήσει σε:
- κάμψη του πέους
- πόνο κατά τη στύση
- απώλεια μήκους
- στένωση ή παραμόρφωση
- δυσκολία στη διείσδυση
- στυτική δυσλειτουργία
Η στυτική δυσλειτουργία στη νόσο Peyronie μπορεί να οφείλεται τόσο σε αγγειακή διαταραχή όσο και στον πόνο, την παραμόρφωση και το άγχος.
Τραυματισμός ή κάταγμα πέους
Ένας σοβαρός τραυματισμός μπορεί να προκαλέσει βλάβη στον στυτικό ιστό, στα αγγεία ή στα νεύρα.
Ίνωση των σηραγγωδών σωμάτων
Η ανάπτυξη ουλώδους ιστού μπορεί να μειώσει την ελαστικότητα και την ικανότητα του πέους να γεμίζει επαρκώς με αίμα.
Προβλήματα ύπνου
Ο ανεπαρκής ή κακής ποιότητας ύπνος μπορεί να επηρεάσει:
- τα επίπεδα τεστοστερόνης
- τη διάθεση
- τη σωματική ενέργεια
- τη σεξουαλική επιθυμία
- την καρδιαγγειακή λειτουργία
Η αποφρακτική υπνική άπνοια συνδέεται συχνά με παχυσαρκία, υπέρταση, μεταβολικές διαταραχές και μειωμένα επίπεδα οξυγόνου κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορεί να συμβάλλουν σε προβλήματα στύσης.
Ψυχολογικά αίτια στυτικής δυσλειτουργίας
Η σεξουαλική διέγερση ξεκινά στον εγκέφαλο. Για τον λόγο αυτό, η ψυχολογική κατάσταση μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη δημιουργία και τη διατήρηση της στύσης.
Τα συχνότερα ψυχολογικά αίτια είναι:
- άγχος επίδοσης
- γενικευμένο άγχος
- κατάθλιψη
- έντονο επαγγελματικό ή οικονομικό στρες
- προβλήματα στη σχέση
- φόβος απόρριψης
- χαμηλή αυτοπεποίθηση
- προηγούμενη αρνητική σεξουαλική εμπειρία
- ενοχές γύρω από τη σεξουαλικότητα
- τραυματικές εμπειρίες
Ένα συχνό περιστασιακό πρόβλημα μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο:
- Ο άνδρας δυσκολεύεται μία φορά να επιτύχει στύση.
- Ανησυχεί ότι θα επαναληφθεί.
- Παρακολουθεί συνεχώς την απόδοσή του κατά την επόμενη επαφή.
- Το άγχος εμποδίζει τη φυσιολογική διέγερση.
- Η νέα αποτυχία ενισχύει ακόμη περισσότερο τον φόβο.
Σύμφωνα με την πηγή, ένα ποσοστό των περιπτώσεων αποδίδεται κυρίως σε ψυχολογικά αίτια, ενώ σε πολλούς άνδρες ψυχολογικοί και οργανικοί παράγοντες συνυπάρχουν.
Άγχος επίδοσης
Το άγχος επίδοσης εμφανίζεται όταν η προσοχή του άνδρα μεταφέρεται από την απόλαυση και την επαφή στον έλεγχο της στύσης του.
Σκέψεις όπως:
- «Θα έχω στύση;»
- «Θα τη διατηρήσω;»
- «Μήπως απογοητεύσω τη σύντροφό μου;»
- «Κι αν μου συμβεί πάλι;»
ενεργοποιούν μηχανισμούς στρες που λειτουργούν αντίθετα από τους μηχανισμούς της στύσης.
Στην ψυχογενή στυτική δυσλειτουργία μπορεί να υπάρχουν:
- φυσιολογικές πρωινές στύσεις
- καλή στύση κατά τον αυνανισμό
- δυσκολία μόνο σε συγκεκριμένες συνθήκες
- αιφνίδια έναρξη του προβλήματος
- διακύμανση από επαφή σε επαφή
Τα στοιχεία αυτά βοηθούν στη διάγνωση, αλλά δεν αρκούν από μόνα τους για τον αποκλεισμό μιας οργανικής αιτίας.
Κατάθλιψη
Η κατάθλιψη μπορεί να μειώσει:
- τη σεξουαλική επιθυμία
- την ευχαρίστηση
- την ενέργεια
- την αυτοπεποίθηση
- το ενδιαφέρον για τη σεξουαλική επαφή
Παράλληλα, ορισμένα αντικαταθλιπτικά μπορεί να επηρεάσουν τη στύση, την εκσπερμάτιση ή τον οργασμό.
Η κατάθλιψη και η στυτική δυσλειτουργία μπορούν να αλληλοτροφοδοτούνται. Το σεξουαλικό πρόβλημα μπορεί να επιδεινώσει τη διάθεση, ενώ η χαμηλή διάθεση μπορεί να δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη σεξουαλική λειτουργία.
Προβλήματα στη σχέση
Η έλλειψη επικοινωνίας, οι συγκρούσεις, η συναισθηματική απόσταση ή η μειωμένη έλξη μπορεί να επηρεάσουν τη σεξουαλική διέγερση.
Παράλληλα, η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να προκαλέσει:
- αποφυγή της σεξουαλικής επαφής
- παρεξηγήσεις
- αίσθημα απόρριψης στον ή στη σύντροφο
- ντροπή
- θυμό
- μεγαλύτερη συναισθηματική απόσταση
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η θεραπεία μπορεί να χρειαστεί να περιλαμβάνει όχι μόνο τον άνδρα αλλά και το ζευγάρι.
Κάπνισμα και στυτική δυσλειτουργία
Το κάπνισμα προκαλεί βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία και επιταχύνει την αθηροσκλήρωση.
Η νικοτίνη μπορεί να προκαλέσει αγγειοσύσπαση, ενώ η μακροχρόνια έκθεση στα συστατικά του καπνού επηρεάζει την ελαστικότητα και την εσωτερική λειτουργία των αγγείων.
Επειδή η στύση εξαρτάται άμεσα από την καλή κυκλοφορία του αίματος, το κάπνισμα αποτελεί σημαντικό τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου.
Η διακοπή του καπνίσματος δεν εγγυάται ότι κάθε πρόβλημα στύσης θα αποκατασταθεί πλήρως, αλλά μπορεί να προστατεύσει τα αγγεία και να βελτιώσει τη συνολική καρδιαγγειακή και σεξουαλική υγεία.
Αλκοόλ και στύση
Μία μικρή ποσότητα αλκοόλ μπορεί προσωρινά να μειώσει τις αναστολές. Η αυξημένη κατανάλωση, όμως, μπορεί να δυσκολέψει τη μετάδοση των νευρικών σημάτων και την επίτευξη στύσης.
Η χρόνια υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί επίσης να προκαλέσει:
- νευρολογικές βλάβες
- ορμονικές διαταραχές
- ηπατική νόσο
- μειωμένη τεστοστερόνη
- κατάθλιψη
- προβλήματα στις σχέσεις
Ένα περιστασιακό πρόβλημα μετά από μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ δεν σημαίνει απαραίτητα χρόνια στυτική δυσλειτουργία. Η συστηματική κατανάλωση, όμως, μπορεί να γίνει σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας.
Χρήση ναρκωτικών και αναβολικών ουσιών
Η χρήση ορισμένων ουσιών μπορεί να επηρεάσει:
- το κεντρικό νευρικό σύστημα
- τα αγγεία
- την τεστοστερόνη
- τη σεξουαλική επιθυμία
- την ψυχική υγεία
Τα αναβολικά στεροειδή μπορεί αρχικά να φαίνεται ότι αυξάνουν τη δύναμη ή τη σεξουαλική επιθυμία, αλλά μπορούν να καταστείλουν τη φυσιολογική παραγωγή τεστοστερόνης.
Μετά τη διακοπή τους μπορεί να εμφανιστούν:
- μειωμένη λίμπιντο
- στυτική δυσλειτουργία
- ατροφία όρχεων
- μειωμένη παραγωγή σπέρματος
- υπογονιμότητα
- διαταραχές διάθεσης
Καθιστική ζωή και έλλειψη άσκησης
Η καθιστική ζωή συνδέεται με:
- αύξηση βάρους
- μειωμένη καρδιαγγειακή αντοχή
- υψηλότερη αρτηριακή πίεση
- δυσμενή επίπεδα χοληστερόλης
- αυξημένο κίνδυνο διαβήτη
- μειωμένη ψυχική ευεξία
Η τακτική σωματική δραστηριότητα μπορεί να βελτιώσει την κυκλοφορία του αίματος, τον έλεγχο του βάρους και τη γενικότερη φυσική κατάσταση.
Δεν αντικαθιστά την ιατρική θεραπεία όταν υπάρχει σοβαρή οργανική αιτία, αποτελεί όμως σημαντικό μέρος της πρόληψης και της συνολικής αντιμετώπισης.
Κακή διατροφή
Μία διατροφή πλούσια σε:
- αλάτι
- επεξεργασμένα τρόφιμα
- κορεσμένα λιπαρά
- ζάχαρη
- υπερβολικές θερμίδες
μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα παχυσαρκίας, διαβήτη, υπέρτασης και αγγειακών παθήσεων.
Αντίθετα, μία ισορροπημένη διατροφή που υποστηρίζει την καρδιαγγειακή υγεία μπορεί να συμβάλει και στη διατήρηση καλύτερης στυτικής λειτουργίας.
Δεν υπάρχουν «μαγικές τροφές» που θεραπεύουν άμεσα τη στυτική δυσλειτουργία. Η διατροφή δρα κυρίως μέσω της συνολικής βελτίωσης της αγγειακής και μεταβολικής υγείας.
Ηλικία και στυτική δυσλειτουργία
Η συχνότητα των προβλημάτων στύσης αυξάνεται με την ηλικία, αλλά η στυτική δυσλειτουργία δεν πρέπει να θεωρείται αναπόφευκτη.
Με την πάροδο των ετών μπορεί να απαιτείται:
- περισσότερος χρόνος για διέγερση
- εντονότερο ερέθισμα
- μεγαλύτερο διάστημα μεταξύ δύο στύσεων
Αυτό διαφέρει από τη σταθερή αδυναμία επίτευξης ή διατήρησης στύσης.
Στους μεγαλύτερους άνδρες η αυξημένη συχνότητα σχετίζεται κυρίως με την παρουσία περισσότερων παραγόντων κινδύνου, όπως:
- αγγειακές παθήσεις
- υπέρταση
- διαβήτης
- αυξημένη χοληστερόλη
- ορμονικές μεταβολές
- χρήση περισσότερων φαρμάκων
- προηγούμενες επεμβάσεις
Η πηγή αναφέρει ότι τα προβλήματα στύσης γίνονται συχνότερα με την ηλικία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούν να διερευνηθούν και να αντιμετωπιστούν.
Στυτική δυσλειτουργία σε νέους άνδρες
Στους νεότερους άνδρες τα ψυχολογικά αίτια είναι συχνά, αλλά δεν είναι τα μοναδικά.
Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:
- άγχος επίδοσης
- κατάθλιψη
- έντονο στρες
- προβλήματα στη σχέση
- χρήση ουσιών
- αναβολικά στεροειδή
- παχυσαρκία
- διαβήτη
- ορμονικές διαταραχές
- τραυματισμό
- συγγενείς ή αγγειακές διαταραχές
- παρενέργειες φαρμάκων
Η νεαρή ηλικία δεν αποτελεί λόγο να θεωρηθεί αυτόματα το πρόβλημα «μόνο ψυχολογικό».
Μπορούν να συνυπάρχουν οργανικά και ψυχολογικά αίτια;
Ναι, και αυτό συμβαίνει πολύ συχνά.
Ένας άνδρας με ήπια αγγειακή δυσλειτουργία μπορεί να έχει μερικές ανεπαρκείς στύσεις. Στη συνέχεια μπορεί να αναπτύξει έντονο άγχος επίδοσης, το οποίο επιδεινώνει το αρχικό οργανικό πρόβλημα.
Αντίστοιχα, ένας άνδρας με κατάθλιψη μπορεί να παρουσιάσει μειωμένη επιθυμία, ενώ ταυτόχρονα να λαμβάνει φάρμακο που επηρεάζει τη στύση.
Για αυτό η θεραπεία πρέπει να βασίζεται σε πλήρη αξιολόγηση και όχι σε μία γρήγορη υπόθεση για την αιτία.
Τι δείχνουν οι πρωινές στύσεις;
Οι πρωινές και νυχτερινές στύσεις αποτελούν μέρος της φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού.
Η διατήρησή τους μπορεί να υποδηλώνει ότι οι βασικοί αγγειακοί και νευρικοί μηχανισμοί λειτουργούν. Συχνά είναι πιο πιθανό να διατηρούνται σε ψυχογενή στυτική δυσλειτουργία.
Η απουσία τους μπορεί να ενισχύσει την υποψία οργανικού προβλήματος.
Ωστόσο, οι πρωινές στύσεις επηρεάζονται επίσης από:
- την ποιότητα του ύπνου
- την ηλικία
- τις ορμόνες
- το στρες
- την κατανάλωση αλκοόλ
- ορισμένα φάρμακα
Επομένως, δεν μπορούν από μόνες τους να επιβεβαιώσουν ή να αποκλείσουν μία συγκεκριμένη αιτία.
Πώς εντοπίζεται η αιτία;
Η διερεύνηση ξεκινά με λεπτομερές ιατρικό και σεξουαλικό ιστορικό.
Ο Ουρολόγος ή Ανδρολόγος μπορεί να ρωτήσει:
- πότε εμφανίστηκε το πρόβλημα
- εάν ξεκίνησε ξαφνικά ή σταδιακά
- εάν υπάρχει δυσκολία στην επίτευξη ή στη διατήρηση της στύσης
- εάν υπάρχουν πρωινές στύσεις
- εάν το πρόβλημα εμφανίζεται σε όλες τις επαφές
- εάν υπάρχει μειωμένη σεξουαλική επιθυμία
- ποια φάρμακα λαμβάνει ο ασθενής
- εάν υπάρχουν χρόνιες παθήσεις
- εάν υπάρχει κάπνισμα ή αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ
- εάν προηγήθηκε επέμβαση ή τραυματισμός
- εάν υπάρχουν προβλήματα στη σχέση ή αυξημένο άγχος
Οι ερωτήσεις είναι απαραίτητες για τη διάγνωση και πρέπει να απαντώνται χωρίς αμηχανία.
Ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;
Ο έλεγχος εξατομικεύεται ανάλογα με το ιστορικό και τα ευρήματα.
Μπορεί να περιλαμβάνει:
Εξετάσεις αίματος
Για τον έλεγχο:
- σακχάρου
- γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης
- χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων
- τεστοστερόνης
- άλλων ορμονών, όταν χρειάζεται
- νεφρικής και ηπατικής λειτουργίας
- γενικότερων παραγόντων υγείας
Εξετάσεις ούρων
Μπορεί να βοηθήσουν στην αναγνώριση διαβήτη ή άλλων παθήσεων.
Υπερηχογράφημα Doppler πέους
Χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις για την αξιολόγηση της αρτηριακής εισροής και της φλεβικής διαφυγής.
Ψυχολογική αξιολόγηση
Όταν υπάρχουν ενδείξεις άγχους, κατάθλιψης ή προβλημάτων στη σχέση, μπορεί να είναι χρήσιμη η αξιολόγηση από ειδικό ψυχικής ή σεξουαλικής υγείας.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το ιστορικό και η κλινική εξέταση καθορίζουν τον βασικό προσανατολισμό του ελέγχου.
Γιατί δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο με χάπια;
Τα φάρμακα για τη στύση μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά, αλλά δεν απαντούν πάντα στο ερώτημα γιατί εμφανίστηκε το πρόβλημα.
Εάν η στυτική δυσλειτουργία σχετίζεται με:
- μη ρυθμισμένο διαβήτη
- καρδιαγγειακή νόσο
- χαμηλή τεστοστερόνη
- κατάθλιψη
- παρενέργεια φαρμάκου
- σοβαρή αγγειακή διαταραχή
η απλή λήψη ενός φαρμάκου χωρίς συνολικό έλεγχο μπορεί να αφήσει την πραγματική αιτία χωρίς αντιμετώπιση.
Η θεραπεία πρέπει να στοχεύει τόσο στη βελτίωση της στύσης όσο και στη διαχείριση των υποκείμενων παραγόντων.
Μπορεί να προληφθεί η στυτική δυσλειτουργία;
Δεν μπορούν να προληφθούν όλες οι περιπτώσεις. Μπορεί όμως να μειωθεί σημαντικά ο κίνδυνος μέσω της προστασίας της αγγειακής, μεταβολικής και ψυχικής υγείας.
Σημαντικά προληπτικά μέτρα είναι:
- διακοπή του καπνίσματος
- περιορισμός της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ
- αποφυγή ναρκωτικών και αναβολικών
- τακτική σωματική άσκηση
- διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους
- ισορροπημένη διατροφή
- καλή ρύθμιση του διαβήτη
- έλεγχος της αρτηριακής πίεσης
- έλεγχος χοληστερόλης
- επαρκής ύπνος
- αντιμετώπιση άγχους και κατάθλιψης
- τακτικός ιατρικός έλεγχος
Η διατήρηση καλής σωματικής και ψυχικής υγείας αποτελεί τη βάση της πρόληψης.
Γιατί είναι σημαντικό να εντοπιστεί η πραγματική αιτία;
Η στυτική δυσλειτουργία δεν είναι ένα ενιαίο πρόβλημα με μία κοινή θεραπεία για όλους.
Η σωστή διάγνωση μπορεί να αποκαλύψει:
- αγγειακή νόσο
- σακχαρώδη διαβήτη
- ορμονική διαταραχή
- ανεπιθύμητη ενέργεια φαρμάκου
- νευρολογικό πρόβλημα
- ψυχολογική επιβάρυνση
- συνδυασμό διαφορετικών αιτιών
Όσο πιο ακριβής είναι η διάγνωση, τόσο πιο στοχευμένη και αποτελεσματική μπορεί να είναι η θεραπεία.
