Η διάγνωση της στυτικής δυσλειτουργίας δεν βασίζεται σε μία μόνο εξέταση. Πρόκειται για μία οργανωμένη διαδικασία κατά την οποία ο Ουρολόγος – Ανδρολόγος εξετάζει το ιατρικό ιστορικό, τη σεξουαλική λειτουργία, την ψυχολογική κατάσταση και τη συνολική υγεία του άνδρα.
Στόχος δεν είναι απλώς να επιβεβαιωθεί ότι υπάρχει δυσκολία στη στύση. Το σημαντικότερο είναι να εντοπιστεί γιατί εμφανίζεται το πρόβλημα και εάν σχετίζεται με αγγειακούς, ορμονικούς, νευρολογικούς, ψυχολογικούς ή άλλους παράγοντες.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αρχική διάγνωση μπορεί να γίνει με:
- λεπτομερές ιατρικό και σεξουαλικό ιστορικό
- κλινική εξέταση
- μέτρηση αρτηριακής πίεσης και σωματικού βάρους
- βασικές εξετάσεις αίματος
- αξιολόγηση των φαρμάκων και του τρόπου ζωής
Πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, όπως το δυναμικό υπερηχογράφημα Doppler πέους, χρειάζονται μόνο σε επιλεγμένους ασθενείς. Οι κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρείας τοποθετούν το ιατρικό και σεξουαλικό ιστορικό, την κλινική εξέταση και τον μεταβολικό και ορμονικό έλεγχο στον πυρήνα της αρχικής αξιολόγησης.
Πότε χρειάζεται διάγνωση;
Ένα περιστασιακό πρόβλημα στύσης μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε άνδρα και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει μόνιμη στυτική δυσλειτουργία.
Η κόπωση, το άγχος, η έλλειψη ύπνου, η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ ή μία δύσκολη συναισθηματική περίοδος μπορούν να επηρεάσουν προσωρινά τη στύση.
Η επίσκεψη σε Ανδρολόγο είναι σημαντική όταν η δυσκολία:
- εμφανίζεται συχνά ή στις περισσότερες επαφές
- επιμένει για εβδομάδες ή μήνες
- επιδεινώνεται σταδιακά
- αφορά τόσο την επίτευξη όσο και τη διατήρηση της στύσης
- συνοδεύεται από μειωμένη σεξουαλική επιθυμία
- εμφανίζεται μαζί με απουσία πρωινών στύσεων
- προκαλεί άγχος, αποφυγή της επαφής ή προβλήματα στη σχέση
- εμφανίστηκε μετά από επέμβαση, τραυματισμό ή νέα φαρμακευτική αγωγή
- συνυπάρχει με διαβήτη, υπέρταση, παχυσαρκία ή αυξημένη χοληστερόλη
Η έγκαιρη αξιολόγηση είναι σημαντική, επειδή η στυτική δυσλειτουργία μπορεί ορισμένες φορές να αποτελεί πρώιμη ένδειξη αγγειακής ή καρδιαγγειακής νόσου.
Είναι δύσκολη η διάγνωση;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όχι.
Ο Ανδρολόγος μπορεί να συγκεντρώσει πολλές σημαντικές πληροφορίες μέσα από μία λεπτομερή συζήτηση και μία απλή κλινική εξέταση.
Δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς:
- εξειδικευμένο υπερηχογράφημα
- μαγνητική τομογραφία
- νευρολογικές εξετάσεις
- μέτρηση νυχτερινών στύσεων
- εκτεταμένο ορμονικό έλεγχο
Οι εξετάσεις επιλέγονται ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό, τα συμπτώματα και τα ευρήματα της αρχικής αξιολόγησης.
Η διαδικασία πρέπει να είναι εξατομικευμένη και όχι ένα ίδιο πακέτο εξετάσεων για όλους.
Το πρώτο βήμα: Ιατρικό ιστορικό
Η διάγνωση ξεκινά με τη λήψη ενός ολοκληρωμένου ιατρικού ιστορικού.
Ο γιατρός μπορεί να ρωτήσει εάν υπάρχουν:
- σακχαρώδης διαβήτης
- αρτηριακή υπέρταση
- υψηλή χοληστερόλη
- καρδιολογικά προβλήματα
- παχυσαρκία
- νευρολογικές παθήσεις
- ορμονικές διαταραχές
- παθήσεις των νεφρών ή του ήπατος
- προβλήματα ύπνου ή υπνική άπνοια
- ιστορικό τραυματισμού του πέους ή της πυέλου
- προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις
- ακτινοθεραπεία στην περιοχή της πυέλου
Οι πληροφορίες αυτές βοηθούν στην αναγνώριση καταστάσεων που μπορεί να επηρεάζουν τα αγγεία, τα νεύρα ή τις ορμόνες που συμμετέχουν στη στύση. Για μια επισκόπηση των πιθανών αιτιών, δείτε τις Αιτίες Στυτικής Δυσλειτουργίας.
Σεξουαλικό ιστορικό
Το σεξουαλικό ιστορικό είναι βασικό μέρος της διάγνωσης και δεν πρέπει να προκαλεί αμηχανία.
Ο Ανδρολόγος μπορεί να ρωτήσει:
- πότε εμφανίστηκε για πρώτη φορά το πρόβλημα
- εάν ξεκίνησε ξαφνικά ή σταδιακά
- εάν υπάρχει δυσκολία να ξεκινήσει η στύση
- εάν η στύση επιτυγχάνεται αλλά χάνεται γρήγορα
- εάν υπάρχει επαρκής σκληρότητα για διείσδυση
- εάν το πρόβλημα εμφανίζεται σε κάθε επαφή
- εάν συμβαίνει με όλες τις συντρόφους ή μόνο σε συγκεκριμένες συνθήκες
- εάν υπάρχει στύση κατά τον αυνανισμό
- εάν υπάρχουν πρωινές ή νυχτερινές στύσεις
- εάν έχει μειωθεί η σεξουαλική επιθυμία
- εάν υπάρχει πρόωρη ή καθυστερημένη εκσπερμάτιση
- εάν υπάρχει πόνος, κάμψη ή παραμόρφωση του πέους
Οι απαντήσεις βοηθούν τον γιατρό να εκτιμήσει εάν το πρόβλημα είναι πιθανότερα οργανικό, ψυχογενές ή μικτής αιτιολογίας.
Γιατί ρωτά ο γιατρός για τις πρωινές στύσεις;
Οι νυχτερινές και πρωινές στύσεις αποτελούν μέρος της φυσιολογικής λειτουργίας του άνδρα.
Η παρουσία φυσιολογικών πρωινών στύσεων μπορεί να δείχνει ότι οι βασικοί αγγειακοί και νευρικοί μηχανισμοί της στύσης εξακολουθούν να λειτουργούν.
Αυτό μπορεί να ενισχύσει την πιθανότητα ύπαρξης:
- άγχους επίδοσης
- ψυχολογικής πίεσης
- προβλήματος στη σχέση
- δυσκολίας που εμφανίζεται μόνο σε συγκεκριμένες συνθήκες
Η απουσία πρωινών στύσεων μπορεί να αυξήσει την υποψία οργανικού προβλήματος, αλλά δεν αρκεί για να τεθεί διάγνωση.
Οι πρωινές στύσεις επηρεάζονται επίσης από:
- την ηλικία
- την ποιότητα του ύπνου
- το στρες
- το αλκοόλ
- τις ορμόνες
- ορισμένα φάρμακα
- την υπνική άπνοια
Για τον λόγο αυτό αξιολογούνται μαζί με το υπόλοιπο ιστορικό. Σε νέους άνδρες, η συσχέτιση πρωινών στύσεων και άγχους επίδοσης περιγράφεται αναλυτικά στο άρθρο Στυτική Δυσλειτουργία σε Νέους.
Ψυχολογικό και συναισθηματικό ιστορικό
Η σεξουαλική διέγερση επηρεάζεται άμεσα από την ψυχολογική κατάσταση.
Ο γιατρός μπορεί να ρωτήσει για:
- άγχος επίδοσης
- γενικευμένο άγχος
- κατάθλιψη
- επαγγελματικό ή οικονομικό στρες
- προβλήματα στη σχέση
- φόβο αποτυχίας
- προηγούμενες αρνητικές σεξουαλικές εμπειρίες
- χαμηλή αυτοπεποίθηση
- αποφυγή της σεξουαλικής επαφής
- αλλαγές στη διάθεση
Οι ερωτήσεις αυτές δεν σημαίνουν ότι ο γιατρός θεωρεί το πρόβλημα «μόνο ψυχολογικό». Οργανικοί και ψυχολογικοί παράγοντες συνυπάρχουν συχνά.
Το NIDDK περιλαμβάνει ρητά το ιατρικό, σεξουαλικό και ψυχικό ιστορικό στα βασικά στάδια της διάγνωσης.
Αξιολόγηση φαρμάκων και συμπληρωμάτων
Ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τη στυτική δυσλειτουργία.
Ο γιατρός χρειάζεται να γνωρίζει όλα τα φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής, ακόμη και όταν δεν φαίνεται να σχετίζονται άμεσα με τη σεξουαλική λειτουργία.
Μπορεί να αξιολογηθούν ορισμένα:
- αντιυπερτασικά
- αντικαταθλιπτικά
- αντιψυχωσικά
- ηρεμιστικά
- οπιοειδή αναλγητικά
- ορμονικά φάρμακα
- φάρμακα για παθήσεις του προστάτη
- αναβολικά στεροειδή
- συμπληρώματα διατροφής
- μη συνταγογραφούμενα σκευάσματα για τη στύση
Ο ασθενής δεν πρέπει να διακόψει μόνος του οποιαδήποτε αγωγή.
Εάν υπάρχει υποψία ότι ένα φάρμακο συμβάλλει στο πρόβλημα, ο θεράπων ιατρός μπορεί να εξετάσει αλλαγή της δόσης ή εναλλακτική θεραπεία.
Αξιολόγηση τρόπου ζωής
Ο τρόπος ζωής μπορεί να επηρεάζει σημαντικά τη στύση.
Κατά τη διάγνωση αξιολογούνται παράγοντες όπως:
- κάπνισμα
- ηλεκτρονικό τσιγάρο και νικοτίνη
- υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
- χρήση κάνναβης ή άλλων ουσιών
- χρήση αναβολικών
- καθιστική ζωή
- παχυσαρκία
- κακή διατροφή
- έλλειψη ύπνου
- έντονο χρόνιο στρες
Οι παράγοντες αυτοί μπορεί να αποτελούν είτε την κύρια αιτία είτε επιβαρυντικούς παράγοντες μιας ήδη υπάρχουσας οργανικής δυσλειτουργίας.
Ερωτηματολόγια στυτικής λειτουργίας
Ο Ανδρολόγος μπορεί να χρησιμοποιήσει ένα τυποποιημένο ερωτηματολόγιο για να αξιολογήσει τη βαρύτητα του προβλήματος.
Ένα από τα πιο γνωστά είναι το International Index of Erectile Function – IIEF και η συντομότερη έκδοσή του, το IIEF-5.
Οι ερωτήσεις εξετάζουν:
- τη συχνότητα επίτευξης στύσης
- τη σκληρότητα της στύσης
- τη δυνατότητα διείσδυσης
- τη διατήρησή της κατά την επαφή
- τη συνολική ικανοποίηση
Το ερωτηματολόγιο δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.
Χρησιμοποιείται για:
- πιο αντικειμενική καταγραφή της βαρύτητας
- αξιολόγηση της εξέλιξης
- σύγκριση πριν και μετά τη θεραπεία
- καλύτερη επικοινωνία μεταξύ ασθενούς και γιατρού
Κλινική εξέταση
Μετά τη λήψη του ιστορικού ακολουθεί η κλινική εξέταση.
Η εξέταση μπορεί να περιλαμβάνει:
- μέτρηση της αρτηριακής πίεσης
- υπολογισμό του δείκτη μάζας σώματος
- μέτρηση περιφέρειας μέσης
- έλεγχο των σφύξεων και της κυκλοφορίας
- εξέταση του πέους
- εξέταση των όρχεων
- έλεγχο της τριχοφυΐας και άλλων ορμονικών χαρακτηριστικών
- νευρολογικό έλεγχο, όταν χρειάζεται
- εξέταση του προστάτη σε επιλεγμένους ασθενείς
Η Mayo Clinic αναφέρει ότι η φυσική εξέταση μπορεί να περιλαμβάνει εξέταση του πέους και των όρχεων, καθώς και αξιολόγηση πιθανής νευρικής βλάβης.
Τι εξετάζει ο Ανδρολόγος στο πέος;
Η εξέταση του πέους μπορεί να δείξει:
- κάμψη ή παραμόρφωση
- σκληρή πλάκα που υποδηλώνει νόσο Peyronie
- ουλές ή τραυματισμούς
- ανατομικές ανωμαλίες
- προβλήματα της ακροποσθίας
- σημεία προηγούμενης επέμβασης
- αλλαγές στην αισθητικότητα
Ο γιατρός μπορεί επίσης να ρωτήσει εάν υπάρχει:
- πόνος κατά τη στύση
- πρόσφατη αλλαγή στο σχήμα του πέους
- απώλεια μήκους
- στένωση ή παραμόρφωση
- ιστορικό τραυματισμού
Οι πληροφορίες αυτές είναι σημαντικές, επειδή η δυσκολία στη στύση δεν είναι πάντοτε αποκλειστικά αγγειακή.
Εξέταση των όρχεων
Η εξέταση των όρχεων μπορεί να προσφέρει πληροφορίες σχετικά με την ορμονική και αναπαραγωγική λειτουργία.
Ο γιατρός αξιολογεί:
- το μέγεθος
- τη σύσταση
- τη συμμετρία
- την παρουσία ατροφίας
- τυχόν μάζες ή αλλοιώσεις
- σημεία προηγούμενου τραυματισμού ή επέμβασης
Μικροί ή ατροφικοί όρχεις μπορεί να σχετίζονται με ορμονική δυσλειτουργία ή προηγούμενη χρήση αναβολικών.
Μέτρηση αρτηριακής πίεσης και καρδιαγγειακός έλεγχος
Η αρτηριακή πίεση αποτελεί βασικό μέρος της εξέτασης.
Η υπέρταση μπορεί:
- να προκαλεί βλάβη στα αιμοφόρα αγγεία
- να επηρεάζει την αιμάτωση του πέους
- να συνδέεται με άλλα καρδιαγγειακά προβλήματα
- να παραμένει αδιάγνωστη για μεγάλο χρονικό διάστημα
Επειδή η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να αποτελεί πρώιμο σημάδι αγγειακής νόσου, ο γιατρός αξιολογεί επίσης:
- ηλικία
- κάπνισμα
- οικογενειακό ιστορικό
- χοληστερόλη
- διαβήτη
- παχυσαρκία
- συμπτώματα καρδιακής νόσου
- ικανότητα σωματικής άσκησης
Σε ασθενείς με σημαντικό καρδιαγγειακό κίνδυνο μπορεί να χρειαστεί καρδιολογική αξιολόγηση πριν από την έναρξη θεραπείας ή τη συνέχιση έντονης σεξουαλικής δραστηριότητας.
Ποιες εξετάσεις αίματος χρειάζονται;
Οι εξετάσεις αίματος επιλέγονται ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και τα συμπτώματα.
Ο βασικός εργαστηριακός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:
- σάκχαρο νηστείας
- γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη
- ολική χοληστερόλη
- LDL και HDL χοληστερόλη
- τριγλυκερίδια
- πρωινή ολική τεστοστερόνη
Ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να ζητηθούν επιπλέον:
- ελεύθερη ή υπολογιζόμενη τεστοστερόνη
- LH και FSH
- προλακτίνη
- θυρεοειδικές ορμόνες
- γενική αίματος
- έλεγχος νεφρικής λειτουργίας
- έλεγχος ηπατικής λειτουργίας
- PSA, όταν υπάρχει σχετική ένδειξη
Οι εξετάσεις αίματος μπορούν να αναδείξουν διαβήτη, χαμηλή τεστοστερόνη, καρδιαγγειακούς παράγοντες ή άλλα προβλήματα υγείας.
Έλεγχος σακχάρου
Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί μία από τις σημαντικότερες οργανικές αιτίες στυτικής δυσλειτουργίας.
Μπορεί να επηρεάσει:
- τα μικρά αιμοφόρα αγγεία
- τα νεύρα
- το ενδοθήλιο των αγγείων
- την ορμονική λειτουργία
- την αισθητικότητα του πέους
Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:
- σάκχαρο νηστείας
- γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη
Σε ορισμένους άνδρες, η διερεύνηση της στυτικής δυσλειτουργίας οδηγεί στη διάγνωση ενός διαβήτη που δεν ήταν προηγουμένως γνωστός.
Έλεγχος χοληστερόλης και λιπιδίων
Η αυξημένη χοληστερόλη μπορεί να προκαλέσει ή να επιταχύνει την αθηροσκλήρωση.
Ο έλεγχος περιλαμβάνει συνήθως:
- ολική χοληστερόλη
- LDL
- HDL
- τριγλυκερίδια
Οι διαταραχές των λιπιδίων μπορεί να επηρεάζουν την αιμάτωση του πέους, ακόμη και πριν εμφανιστούν πιο εμφανή συμπτώματα αγγειακής νόσου.
Έλεγχος τεστοστερόνης
Η τεστοστερόνη επηρεάζει κυρίως τη σεξουαλική επιθυμία, αλλά μπορεί επίσης να συμβάλλει στην ποιότητα της στύσης και στην ανταπόκριση στις θεραπείες.
Έλεγχος χρειάζεται ιδιαίτερα όταν υπάρχουν:
- μειωμένη σεξουαλική επιθυμία
- λιγότερες πρωινές στύσεις
- κόπωση
- χαμηλή διάθεση
- μειωμένη μυϊκή δύναμη
- ατροφία όρχεων
- προβλήματα γονιμότητας
- ιστορικό χρήσης αναβολικών
Η μέτρηση της τεστοστερόνης γίνεται κατά προτίμηση το πρωί και, εάν είναι χαμηλή, συνήθως χρειάζεται επιβεβαίωση με νέα μέτρηση και συμπληρωματικό ορμονικό έλεγχο. Οι οδηγίες της EAU συστήνουν πρωινή μέτρηση ολικής τεστοστερόνης με αξιόπιστη εργαστηριακή μέθοδο.
Η θεραπεία με τεστοστερόνη δεν πρέπει να ξεκινά μόνο βάσει συμπτωμάτων ή μίας τυχαίας εξέτασης.
Γενική εξέταση ούρων
Η γενική εξέταση ούρων δεν χρειάζεται σε κάθε ασθενή, αλλά μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό:
- γλυκόζης στα ούρα
- λοίμωξης
- νεφρικού προβλήματος
- άλλων μεταβολικών διαταραχών
Η Mayo Clinic και το NIDDK αναφέρουν τις εξετάσεις ούρων ως πιθανό μέρος του διαγνωστικού ελέγχου, κυρίως για την αναγνώριση διαβήτη ή άλλων υποκείμενων καταστάσεων.
Τι είναι το δυναμικό υπερηχογράφημα Doppler πέους;
Το δυναμικό Doppler πέους είναι μία εξειδικευμένη εξέταση που αξιολογεί τη ροή του αίματος στις αρτηρίες και στις φλέβες του πέους.
Κατά τη διάρκεια της εξέτασης:
- Χορηγείται μικρή ποσότητα αγγειοδραστικού φαρμάκου στο πέος.
- Το φάρμακο προκαλεί αγγειοδιαστολή και τεχνητή στύση.
- Ο γιατρός χρησιμοποιεί υπερηχογράφημα Doppler.
- Μετρά την ταχύτητα εισόδου του αίματος στις αρτηρίες.
- Ελέγχει εάν το αίμα παραμένει μέσα στα σηραγγώδη σώματα.
Η εξέταση μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση:
- μειωμένης αρτηριακής παροχής
- πιθανής φλεβικής διαφυγής
- αγγειακής στυτικής δυσλειτουργίας
- βλάβης μετά από τραυματισμό
- ορισμένων περιπτώσεων νόσου Peyronie
Η Mayo Clinic αναφέρει το έγχρωμο Doppler της ροής αίματος του πέους μεταξύ των εξειδικευμένων μη επεμβατικών διαγνωστικών επιλογών.
Χρειάζονται όλοι Doppler πέους;
Όχι.
Το Doppler δεν αποτελεί απαραίτητη εξέταση για κάθε άνδρα με στυτική δυσλειτουργία.
Μπορεί να ζητηθεί όταν:
- το πρόβλημα εμφανίζεται σε πολύ νέο άνδρα χωρίς προφανή αιτία
- υπάρχει υποψία αγγειακής βλάβης
- έχει προηγηθεί τραυματισμός του πέους ή της πυέλου
- υπάρχει πιθανότητα φλεβικής διαφυγής
- η φαρμακευτική θεραπεία δεν προσφέρει ικανοποιητικό αποτέλεσμα
- εξετάζεται επεμβατική θεραπεία
- υπάρχει νόσος Peyronie
- χρειάζεται πιο ακριβής αξιολόγηση της αιμάτωσης
Στις περισσότερες απλές περιπτώσεις, το ιστορικό, η κλινική εξέταση και οι βασικές εξετάσεις αίματος αρκούν για την αρχική αντιμετώπιση.
Είναι επώδυνο το Doppler πέους;
Η έγχυση μπορεί να προκαλέσει μία σύντομη ενόχληση ή αίσθημα τσιμπήματος.
Η εξέταση με το υπερηχογράφημα δεν είναι επώδυνη.
Πιθανές προσωρινές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι:
- τοπική ενόχληση
- μικρή μελανιά
- παρατεταμένη στύση
- σπανιότερα πριαπισμός
Για τον λόγο αυτό, η εξέταση πρέπει να πραγματοποιείται από εξειδικευμένο γιατρό και ο ασθενής να παραμένει υπό παρακολούθηση μέχρι να υποχωρήσει επαρκώς η στύση.
Τι είναι η φλεβική διαφυγή;
Για να διατηρηθεί η στύση, το αίμα που εισέρχεται στο πέος πρέπει να παραμείνει προσωρινά μέσα στα σηραγγώδη σώματα.
Ο όρος φλεβική διαφυγή χρησιμοποιείται όταν το αίμα φαίνεται να απομακρύνεται ταχύτερα από όσο θα έπρεπε, με αποτέλεσμα ο άνδρας:
- να επιτυγχάνει αρχικά στύση
- να τη χάνει γρήγορα
- να δυσκολεύεται να διατηρήσει τη σκληρότητα
- να χάνει τη στύση κατά τη διείσδυση
Η διάγνωση δεν πρέπει να τίθεται μόνο από τα συμπτώματα ή από μία μεμονωμένη ανεπαρκή στύση κατά την εξέταση.
Το άγχος, η ανεπαρκής φαρμακευτική διέγερση και οι συνθήκες της εξέτασης μπορούν να επηρεάσουν τις μετρήσεις. Τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται μαζί με το συνολικό ιστορικό.
Μέτρηση νυχτερινών στύσεων
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστεί η καταγραφή των στύσεων κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Η εξέταση αξιολογεί:
- πόσες στύσεις εμφανίζονται
- πόσο διαρκούν
- πόσο αυξάνεται η περίμετρος ή η σκληρότητα του πέους
Η παρουσία φυσιολογικών νυχτερινών στύσεων μπορεί να ενισχύσει την πιθανότητα ψυχογενούς παράγοντα.
Η εξέταση δεν χρησιμοποιείται συνήθως ως πρώτη επιλογή, επειδή:
- επηρεάζεται από την ποιότητα του ύπνου
- δεν είναι διαθέσιμη παντού
- δεν διαχωρίζει πάντα με απόλυτη ακρίβεια τις αιτίες
- συχνά δεν αλλάζει το θεραπευτικό πλάνο
Ψυχολογική αξιολόγηση
Όταν υπάρχουν ενδείξεις άγχους επίδοσης, κατάθλιψης ή δυσκολιών στη σχέση, μπορεί να προταθεί αξιολόγηση από:
- ψυχολόγο
- ψυχίατρο
- σεξολόγο
- θεραπευτή ζεύγους
Η αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει όταν:
- υπάρχουν φυσιολογικές πρωινές στύσεις αλλά δυσκολία στην επαφή
- το πρόβλημα ξεκίνησε ξαφνικά
- εμφανίζεται μόνο με συγκεκριμένη σύντροφο
- υπάρχει έντονος φόβος αποτυχίας
- η κατάθλιψη ή το άγχος είναι εμφανή
- το ζευγάρι έχει σημαντικές συγκρούσεις
Η ψυχολογική αξιολόγηση δεν ακυρώνει την πιθανότητα οργανικής αιτίας. Συχνά η καλύτερη αντιμετώπιση συνδυάζει ιατρική και ψυχολογική υποστήριξη.
Νευρολογικές εξετάσεις
Εξειδικευμένος νευρολογικός έλεγχος μπορεί να χρειαστεί όταν υπάρχει:
- κάκωση νωτιαίου μυελού
- σκλήρυνση κατά πλάκας
- νόσος Parkinson
- διαβητική νευροπάθεια
- τραυματισμός της πυέλου
- μειωμένη αισθητικότητα
- νευρολογικά συμπτώματα στα κάτω άκρα
- ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου
Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει αξιολόγηση της αισθητικότητας, των αντανακλαστικών και της λειτουργίας των νεύρων.
Δεν χρειάζεται σε άνδρες χωρίς σχετικά συμπτώματα ή ιστορικό.
Χρειάζεται καρδιολογικός έλεγχος;
Όχι κάθε άνδρας με στυτική δυσλειτουργία χρειάζεται πλήρη καρδιολογικό έλεγχο.
Μπορεί όμως να χρειαστεί όταν υπάρχουν:
- πόνος ή πίεση στο στήθος
- δύσπνοια κατά την άσκηση
- γνωστή καρδιοπάθεια
- σοβαρή υπέρταση
- πολλοί καρδιαγγειακοί παράγοντες κινδύνου
- διαβήτης
- έντονο οικογενειακό ιστορικό
- πολύ χαμηλή φυσική αντοχή
- νέα αγγειακής αιτιολογίας στυτική δυσλειτουργία
Η στυτική δυσλειτουργία και η καρδιαγγειακή νόσος μοιράζονται συχνούς παράγοντες κινδύνου, όπως κάπνισμα, διαβήτη, υπέρταση και αυξημένη χοληστερόλη.
Μπορεί να γίνει η διάγνωση μόνο από τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα παρέχουν σημαντικές ενδείξεις, αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για αυτοδιάγνωση.
Για παράδειγμα:
- Η απώλεια της στύσης κατά τη διείσδυση δεν σημαίνει υποχρεωτικά φλεβική διαφυγή.
- Η παρουσία πρωινών στύσεων δεν αποκλείει κάθε οργανικό πρόβλημα.
- Η νεαρή ηλικία δεν σημαίνει ότι η αιτία είναι μόνο ψυχολογική.
- Η μειωμένη επιθυμία δεν σημαίνει πάντα χαμηλή τεστοστερόνη.
- Η ανταπόκριση σε ένα χάπι δεν αποκαλύπτει από μόνη της την αιτία.
Η διάγνωση προκύπτει από τον συνδυασμό ιστορικού, εξέτασης και στοχευμένων εξετάσεων.
Τι πρέπει να προετοιμάσει ο ασθενής πριν από το ραντεβού;
Πριν από την επίσκεψη είναι χρήσιμο να καταγράψει:
- πότε ξεκίνησε το πρόβλημα
- πόσο συχνά εμφανίζεται
- εάν επιτυγχάνεται αλλά χάνεται η στύση
- εάν υπάρχουν πρωινές στύσεις
- εάν υπάρχει φυσιολογική στύση κατά τον αυνανισμό
- εάν έχει μειωθεί η σεξουαλική επιθυμία
- ποια φάρμακα και συμπληρώματα λαμβάνει
- εάν καπνίζει ή χρησιμοποιεί ουσίες
- εάν υπάρχουν χρόνιες παθήσεις
- εάν έχει προηγηθεί χειρουργείο ή τραυματισμός
- εάν υπάρχει έντονο στρες ή πρόβλημα στη σχέση
Είναι επίσης χρήσιμο να έχει μαζί του πρόσφατες εξετάσεις αίματος και μία λίστα με τις ακριβείς ονομασίες των φαρμάκων.
Χρειάζεται να παρευρίσκεται η σύντροφος;
Δεν είναι υποχρεωτικό.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, η παρουσία της συντρόφου μπορεί να βοηθήσει:
- στην καλύτερη κατανόηση του προβλήματος
- στη μείωση των παρεξηγήσεων
- στην αποφόρτιση του άγχους επίδοσης
- στην επιλογή κοινά αποδεκτής θεραπείας
- στην αντιμετώπιση προβλημάτων επικοινωνίας
Η απόφαση εξαρτάται από την επιθυμία του ασθενούς και τη φύση του προβλήματος.
Μέρος της συζήτησης μπορεί να γίνει και ιδιωτικά, ώστε ο άνδρας να αισθάνεται άνετα να αναφέρει προσωπικές πληροφορίες.
Πότε ολοκληρώνεται η διάγνωση;
Σε αρκετές περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να σχηματίσει σαφή εικόνα από την πρώτη επίσκεψη και τον βασικό εργαστηριακό έλεγχο.
Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν:
- δεύτερη επίσκεψη
- επανάληψη ορμονικών εξετάσεων
- Doppler πέους
- καρδιολογική αξιολόγηση
- ψυχολογική εκτίμηση
- νευρολογικός έλεγχος
Η διάγνωση δεν έχει πάντα στόχο να αποδώσει το πρόβλημα σε μία μοναδική αιτία.
Συχνά το τελικό συμπέρασμα είναι ότι η στυτική δυσλειτουργία είναι μικτής αιτιολογίας, για παράδειγμα:
- ήπια αγγειακή δυσλειτουργία μαζί με άγχος επίδοσης
- διαβήτης μαζί με χαμηλή τεστοστερόνη
- παρενέργεια φαρμάκου μαζί με κατάθλιψη
- νόσος Peyronie μαζί με ψυχολογική επιβάρυνση
Τι ακολουθεί μετά τη διάγνωση;
Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου, ο Ανδρολόγος διαμορφώνει ένα εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο.
Ανάλογα με την αιτία, μπορεί να περιλαμβάνει:
- αλλαγές στον τρόπο ζωής
- καλύτερη ρύθμιση διαβήτη, πίεσης ή χοληστερόλης
- τροποποίηση φαρμάκων σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό
- αντιμετώπιση ορμονικής διαταραχής
- ψυχοθεραπεία ή σεξοθεραπεία
- φαρμακευτική αγωγή για τη στύση
- κρουστικά κύματα χαμηλής έντασης σε επιλεγμένες αγγειακές περιπτώσεις
- ενδοπεϊκές ενέσεις
- συσκευές κενού
- πεϊκή πρόθεση σε σοβαρές περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στις υπόλοιπες θεραπείες
Η σωστή διάγνωση επιτρέπει να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία και να αποφευχθούν περιττές ή ακατάλληλες παρεμβάσεις. Μετά τη διάγνωση, δείτε τη Θεραπεία Στυτικής Δυσλειτουργίας στην Αθήνα, τα Κρουστικά Κύματα για τη Στυτική Δυσλειτουργία και πότε η Πεϊκή Πρόθεση είναι λύση.
Συχνές Ερωτήσεις
Πώς καταλαβαίνει ο γιατρός αν το πρόβλημα είναι ψυχολογικό;
Αξιολογεί τον τρόπο έναρξης, τις πρωινές στύσεις, τη λειτουργία κατά τον αυνανισμό, τις συνθήκες στις οποίες εμφανίζεται το πρόβλημα και την ψυχολογική κατάσταση. Δεν βασίζεται σε μία μόνο ερώτηση ή εξέταση.
Χρειάζεται πάντα εξέταση τεστοστερόνης;
Ο βασικός έλεγχος συχνά περιλαμβάνει πρωινή ολική τεστοστερόνη, ιδιαίτερα όταν υπάρχει μειωμένη επιθυμία, κόπωση ή απουσία πρωινών στύσεων.
Χρειάζεται πάντα Doppler;
Όχι. Το Doppler χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις και όχι ως υποχρεωτική εξέταση για κάθε ασθενή.
Τι δείχνει το Doppler πέους;
Αξιολογεί την είσοδο του αίματος στις αρτηρίες και το κατά πόσο το αίμα συγκρατείται μέσα στο πέος κατά τη στύση.
Η εξέταση αίματος μπορεί να δείξει την αιτία;
Μπορεί να αναδείξει διαβήτη, αυξημένη χοληστερόλη, χαμηλή τεστοστερόνη ή άλλη διαταραχή. Δεν αποκαλύπτει όμως όλες τις πιθανές αιτίες.
Εάν έχω πρωινές στύσεις, χρειάζομαι εξέταση;
Ναι, όταν το πρόβλημα στην επαφή επιμένει. Οι πρωινές στύσεις είναι χρήσιμη ένδειξη, αλλά δεν αποκλείουν όλες τις οργανικές αιτίες.
Μπορεί η διάγνωση να γίνει από το τηλέφωνο;
Μία αρχική συζήτηση μπορεί να προσφέρει κατεύθυνση, αλλά η ασφαλής διάγνωση συνήθως απαιτεί κλινική αξιολόγηση και, όταν χρειάζεται, εργαστηριακές εξετάσεις.
Είναι απαραίτητο να πω στον γιατρό για τη χρήση ουσιών ή αναβολικών;
Ναι. Οι πληροφορίες αυτές είναι σημαντικές για τη διάγνωση και καλύπτονται από το ιατρικό απόρρητο.
Πρέπει να σταματήσω τα φάρμακά μου πριν από την εξέταση;
Όχι, εκτός εάν υπάρχει συγκεκριμένη οδηγία του γιατρού. Η αυθαίρετη διακοπή μπορεί να είναι επικίνδυνη.
Πόσο διαρκεί η πρώτη επίσκεψη;
Εξαρτάται από το ιστορικό και την πολυπλοκότητα του προβλήματος. Χρειάζεται αρκετός χρόνος για ολοκληρωμένη συζήτηση, εξέταση και σχεδιασμό των απαραίτητων ελέγχων.
Γιατί είναι σημαντική η σωστή διάγνωση;
Η στυτική δυσλειτουργία δεν έχει μία μοναδική αιτία και δεν υπάρχει μία θεραπεία που να είναι κατάλληλη για όλους.
Χωρίς σωστή διάγνωση, ένας άνδρας μπορεί:
- να χρησιμοποιεί ακατάλληλα φάρμακα
- να αγνοεί ένα πρόβλημα διαβήτη ή υπέρτασης
- να θεωρεί λανθασμένα ότι έχει φλεβική διαφυγή
- να λαμβάνει τεστοστερόνη χωρίς πραγματική έλλειψη
- να υποβάλλεται σε θεραπεία που δεν ανταποκρίνεται στην αιτία
- να επιβαρύνει περισσότερο το άγχος επίδοσης
Η διαγνωστική διαδικασία βοηθά να αντιμετωπιστεί όχι μόνο το σύμπτωμα, αλλά και οι παράγοντες που βρίσκονται πίσω από αυτό.
Κλείστε το ραντεβού σας
Εάν η δυσκολία στη στύση επαναλαμβάνεται, δεν χρειάζεται να περιμένετε να γίνει μόνιμη ούτε να δοκιμάζετε τυχαίες θεραπείες χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Με τη λήψη του κατάλληλου ιστορικού, την κλινική εξέταση και τις απαραίτητες εργαστηριακές ή απεικονιστικές εξετάσεις μπορεί να εντοπιστεί η πραγματική αιτία του προβλήματος.
Κλείστε το ραντεβού σας για μία ολοκληρωμένη ανδρολογική αξιολόγηση και ενημερωθείτε υπεύθυνα για το πώς γίνεται η διάγνωση της στυτικής δυσλειτουργίας.